Zwem- en recreatiewater

In Vlaanderen moeten alle publieke zwem- en recreatiewaters voldoen aan de Vlaamse milieuwetgeving (Vlarem). Dat betekent dat de algemene milieuvoorwaarden en de sectorale voorwaarden moeten worden nageleefd. Zorg en Gezondheid volgt alle vergunde zwem- en recreatiegelegenheden risicogericht op. We focussen ons voornamelijk op die voorwaarden die een potentieel risico vormen voor de gezondheid en/of de veiligheid van de waterrecreanten.

Richtlijnen bij heropstart zwem- en sportcomplexen

Om de verspreiding van het coronavirus te bestrijden werden alle zwem- en sportcomplexen verplicht om tijdelijk de activiteiten stop te zetten. Mogelijk werden er maatregelen genomen om gedurende de sluitingsperiode energie, warmte en desinfectiemiddelen te besparen en/of werden de systematische controles en opvolging van de zwemwaterkwaliteit stopgezet. Vermoedelijk is ook het waterverbruik sterk verminderd waardoor het langer kan stilstaan in de leidingen, de kwaliteit van het drinkwater terugloopt en het risico op legionellagroei in het leidingwatersysteem toeneemt.

Vooraleer de installaties weer in gebruik worden genomen of voor het publiek worden opengesteld, neemt u best een aantal voorzorgsmaatregelen in acht om gezondheidsrisico’s tot een minimum te beperken.

Download de richtlijnen

Zwembaden

Waterkwaliteit

De exploitant moet de zwemwaterkwaliteit dagelijks controleren en opvolgen. Hij is ook verplicht om regelmatig monsternames en analyses van het zwembadwater te laten uitvoeren door een erkend laboratorium. Zorg en Gezondheid controleert de zwembaden jaarlijks via een inspectiebezoek. De analyseresultaten worden getoetst aan de Vlarem-waterkwaliteitsvereisten en worden risicogericht opgevolgd.

Luchtkwaliteit

Bij het gebruik van chloor als desinfectiemiddel worden verschillende desinfectiebijproducten gevormd. Chloor of hypochloriet reageert met haar, zweet, speeksel, urine, cosmetica afkomstig van de baders.

Trichlooramine is gezondheidskundig het belangrijkste desinfectiebijproduct in de zwembadlucht en is verantwoordelijk voor de specifieke  “zwembadgeur” en de oorzaak van de typische “rode oogjes” na het zwemmen. Blootstelling aan hoge concentraties trichlooramines verhogen het risico op mogelijke negatieve gezondheidseffecten bij de zwembadbezoekers. De concentratie trichlooramines in de lucht mag niet hoger zijn dan 500 µg/m³. De streefwaarde is 300 µg/m³.

Zwem- en recreatievijvers en kustzwemzones

Tijdens het zwemseizoen volgt Zorg en Gezondheid in samenwerking met de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) de waterkwaliteit van de vergunde zwem- en recreatievijvers en de zwemzones aan de kust systematisch op. De analyses zijn gericht op indicatorbacteriën voor fecale verontreiniging: Escherichia coli en intestinale enterococcen. Als die indicatorparameters een bepaalde norm overschrijden bestaat de kans dat ook andere ziekteverwekkende micro-organismen in het water aanwezig zijn en wordt er indien nodig tijdelijk een zwemverbod geadviseerd.

De actuele analyseresultaten vindt u op kwaliteitzwemwater.be.

 

kinderen springen in zwemvijver
Literatuurstudie: Pathogene en micro-organismen in relatie tot indicatoren voor verontreiniging in open zwemwaters

Uitgangspunt voor deze studie is de vraag of de huidige surveillance voor de waterkwaliteit van vergunde open zwem- en recreatievijvers voldoende bescherming biedt aan de waterrecreanten in Vlaanderen.

De EU-zwemwaterrichtlijn en de Vlaamse milieuwetgeving (Vlarem) vereisen een controleprogramma voor E. coli en intestinale enterococcen om te bepalen of het gezondheidsrisico voor de waterrecreanten aanvaardbaar is. Deze fecale indicatororganismen komen relatief goed overeen met ziekteverwekkers uit faeces van mensen of warmbloedige dieren.

De gebruikte indicatororganismen correleren evenwel niet of niet goed met een reeks andere pathogene organismen met een potentieel risico op gezondheidseffecten bij waterrecreanten.