Ziekenvervoer

Niet-dringend liggend ziekenvervoer

Wie met een niet-acuut medisch probleem naar het ziekenhuis moet, bijvoorbeeld voor een onderzoek, en dat niet kan met gewoon vervoer, kan daarvoor een ambulancedienst voor “niet-dringend liggend ziekenvervoer” inschakelen.

Er zijn enkele grote aanbieders die meer dan 50.000 ritten per jaar doen, maar ook heel wat kleinere dienstverleners met maar één of een paar voertuigen. Wie een beroep wil doen op zo’n ambulancedienst, doet dat meestal via zijn ziekenfonds. Zij hebben contracten met een of meerdere aanbieders. Informeer u over de te verwachten kostprijs en eventuele tegemoetkoming (bij uw ziekenfonds) voorafgaandelijk aan het vervoer. Soms is een tussenkomst van het ziekenfonds alleen mogelijk als de aanvraag van het vervoer gebeurde via MUTAS (Mutualistisch Alarm- en Zorgcentrale België).

Vervoer van patiënten met het coronavirus COVID-19

Op 25 maart 2020 heeft het Comité Hospital & Transport Surge Capacity principes en acties uitgewerkt met betrekking tot 

  • de uitval van hulpverleners-ambulanciers door ziekte, 
  • de regulatie 112 van de COVID-19 dedicated ziekenwagens, 
  • het interhospitaaltransport van COVID-19 patiënten, 
  • het vervoer vanuit triagepunten naar het ziekenhuis, 
  • het ontslagvervoer, 
  • het vervoer van grotere groepen van patiënten en 
  • het gebruik van maskers bij COVID-19 patiënten.

Voor het vervoer van patiënten met het coronavirus COVID-19 moeten de nodige hygiënische beschermingsmaatregelen in acht worden genomen. De te nemen hygiënische beschermingsmaatregelen worden vermeld in de Fiche coronavirus COVID-19 voor ambulanciers op de website van Sciensano. Deze procedure wordt periodiek geactualiseerd. 

De bepalingen over 112 in de fiche zijn niet van toepassing binnen het niet-dringend liggend ziekenvervoer.

In de fiche wordt verwezen naar procedures (1 of 2) voor het reinigen van de ziekenwagen:

Het is raadzaam de updates actief te volgen. Het officiële kanaal voor de communicatie vanuit de overheden over het coronavirus is de website van Sciensano. Daar vindt u o.a. de gevalsdefinitie en de actuele procedures. 

Op 31 maart 2020 werden ook meer gedetailleerde afspraken voor interziekenhuisvervoer, vervoer van patiënten na ontslag uit het ziekenhuis en vervoer naar intermediaire zorgstructuren gecommuniceerd. Die afspraken zijn geldig vanaf 14 maart 2020.

Vergunde diensten voor niet-dringend liggend ziekenvervoer

Vanaf 2021 moeten ziekenwagendiensten vergund zijn om niet-dringend liggend ziekenvervoer te mogen uitvoeren. De regelgeving daarvoor werd bekend gemaakt op 27 maart 2019. De data voor de bepalingen van de regelgeving worden via eenpdf bestandTijdslijn NDLZ (98 kB) weergegeven. De ziekenwagendiensten hebben tot 31 december 2020 de tijd om een vergunning te bekomen.

Update: Op 9 oktober 2020 gaf de Vlaamse regering een principieel akkoord voor een besluit van de Vlaamse regering waardoor de voorwaarden voor het bekomen van een machtiging als controle-organisatie worden aangepast. Dit moet toelaten om meerdere controle-organisaties te kunnen machtigen. Het besluit van de Vlaamse regering doorloopt nu de juridische procedure en is voor advies aan de Raad van State bezorgd. Omdat na publicatie van het besluit in het Belgisch Staatsblad, de tijd om een controle te doorlopen en een vergunning te bekomen te krap wordt, wordt via hetzelfde besluit van de Vlaamse regering de vergunningsplicht met zes maanden uitgesteld. De termijn voor al vergunde diensten zal administratief verlengd worden. Op het moment dat het besluit van de Vlaamse regering gepubliceerd wordt in het Belgisch Staatsblad, zal dit hier gemeld worden.

pdf bestandLijst vergunde ziekenwagendiensten (147 kB).

Handleiding om een vergunning te krijgen voor niet-dringend liggend ziekenververvoer.

Sinds 1 december 2019 kunnen ziekenwagendiensten een aanvraag doen tot controle en om een vergunning te krijgen

  1. Via dit formulier kan de ziekenwagendienst eerst een offerte vragen voor de controle bij de gemachtigde controle-organisatie. Het formulier is pas ontvankelijk als het op een correcte manier is ingevuld.
  2. Met hetzelfde formulier kan de ziekenwagendiensten daarna de controle ook effectief aanvragen. Op het moment dat de dienst de controle aanvraagt, moet ziekenwagendienst dit formulier ook doorsturen naar Zorg en Gezondheid, via NDLZ@vlaanderen.be.

Gemachtigde controle-organisaties

Gemachtigde controle-organisaties zullen controleren of de vergunde aanbieders van niet-dringend liggend ziekenvervoer voldoen aan de kwaliteitseisen. Kandidaat controle-organisaties die een machtiging willen bekomen, kunnen daartoe een aanvraag doen via NDLZ@vlaanderen.be.

De gemachtigde controle-organisaties zijn:

Erkenning en visum ambulancier niet-dringend patiëntenvervoer vanaf 1 september 2020

Het Koninklijk Besluit van 14 mei 2019 betreffende het beroep van ambulancier niet-dringend patiëntenvervoer bepaalt dat vanaf 1 september 2020 iedere ambulancier niet-dringend patiëntenvervoer moet beschikken over een definitieve of een voorlopige erkenning en een visum.

Update: Op 9 oktober 2020 gaf de Vlaamse regering een principieel akkoord voor een besluit van de Vlaamse regering waardoor de volgende gezondheidszorgbeoefenaars, andere dan de ambulanciers niet-dringend patiëntenvervoer, die eveneens gemachtigd zijn om de technische prestaties van de ambulancier niet-dringend patiëntenvervoer te stellen, toegelaten worden tot het niet-dringend liggend ziekenvervoer zonder dat zij effectief over een erkenning als ambulancier niet-dringend patiëntenvervoer beschikken. Volgende gezondheidszorgbeoefenaars moeten daardoor geen erkenning als ambulancier niet-dringend patiëntenvervoer vragen:

  • artsen
  • verpleegkundigen
  • vroedvrouwen, afgestudeerd voor 1 oktober 2018. 

Het besluit van de Vlaamse regering doorloopt nu de juridische procedure en is voor advies aan de Raad van State bezorgd. Op het moment dat het besluit van de Vlaamse regering gepubliceerd wordt in het Belgisch Staatsblad, zal dit hier gemeld worden.

Ambulanciers die vandaag al actief zijn kunnen een voorlopige erkenning aanvragen, hetzij omdat ze als beroepsambulancier actief zijn, hetzij omdat ze als vrijwilliger actief zijn. Deze voorlopige erkenning gebeurt op basis van een arbeidsovereenkomst op 11 juni 2019 als ambulancier niet dringend patiëntenvervoer of op basis van een bewijs van werkervaring van ten minste 1 jaar in de laatste vijf jaar voorafgaand aan 11 juni 2019.

Een voorlopige erkenning is vijf jaar geldig en kan door het slagen in een bijkomende opleiding van 40 uur worden omgezet in een definitieve erkenning. Artikel 5 van het K.B. van 14 mei 2019 betreffende het beroep van ambulanciers niet dringend patiëntenvervoer stelt dat deze aanvullende opleiding betrekking moet hebben op de technische prestaties bedoeld in artikel 4. De onafhankelijke commissie niet-dringend liggend ziekenvervoer formuleerde een pdf bestandadvies over de inhoud van deze aanvullende opleiding (159 kB) en een pdf bestandtoelichting (201 kB). Het advies van de onafhankelijke commissie niet-dringend liggend ziekenvervoer wordt voorgelegd aan de erkenningscommissie ambulancier niet dringend patiëntenvervoer. Van zodra de bevindingen van de erkenningscommissie bekend zijn, worden deze hier gecommuniceerd.

Kandidaat ambulanciers die niet in aanmerking komen voor een voorlopige erkenning, moeten slagen in een opleiding van 160 uur. Artikel 3, 1° van het K.B. van 14 mei 2019 betreffende het beroep van ambulanciers niet dringend patiëntenvervoer bepaalt de minimale inhoud van deze opleiding. De onafhankelijke commissie niet-dringend liggend ziekenvervoer formuleerde een pdf bestandadvies over de inhoud van deze aanvullende opleiding (491 kB) en een pdf bestandtoelichting (201 kB). Het advies van de onafhankelijke commissie niet-dringend liggend ziekenvervoer wordt voorgelegd aan de erkenningscommissie ambulancier niet dringend patiëntenvervoer. Van zodra de bevindingen van de erkenningscommissie bekend zijn, worden deze hier gecommuniceerd.

Er worden geen opleidingscentra vanuit de overheid aangeduid of gefinancierd. Elke instantie die dit wenst, kan één of beide opleidingen organiseren, mits voldaan wordt aan de wettelijk bepaalde minimale inhoud. Vragen omtrent de minimale inhoud van deze opleidingen kunnen gesteld worden aan de erkenningscommissie ambulancier niet dringend patiëntenvervoer, via paramedici@vlaanderen.be. Elke kandidaat ambulancier niet dringend patiëntenvervoer kiest zelf de organisatie waar hij/zij de opleiding wil volgen.

Na het slagen voor deze opleiding moeten een erkenning en een visum worden aangevraagd om het beroep van ambulancier niet dringend patiëntenvervoer te mogen uitoefenen. De inhoud van de gevolgde opleiding en de conformiteit met de wettelijke bepalingen hieromtrent worden beoordeeld door Zorg en Gezondheid, op advies van de erkenningscommissie niet-dringend patiëntenvervoer, op basis van de individueel ingediende aanvragen tot erkenning.

De voorlopige en definitieve erkenningen worden afgeleverd door het Team Zorgberoepen van het agentschap Zorg en Gezondheid. De procedure voor het aanvragen van deze erkenningen vindt u hier. Het visum wordt automatisch afgeleverd door de FOD Volksgezondheid. Hiervoor moet u geen bijkomende aanvraag doen.

Kwaliteitseisen voor niet-dringend liggend ziekenvervoer

Een onafhankelijke commissie bestaande uit vertegenwoordigers van de ziekenfondsen, de ambulancediensten, het Vlaams Patiëntenplatform en de koepelorganisatie van ziekenhuizen heeft een protocolakkoord opgesteld met kwaliteitsnormen voor het Vlaamse niet-dringend liggend ziekenvervoer. Een van de kwaliteitsnormen is opleiding voor de chauffeurs en begeleiders bij het vervoer. De concretisering hiervan is in ontwikkeling.

De ziekenwagens voor niet-dringend liggend ziekenververvoer en "intermediaire" ziekenwagens zullen bepaalde uiterlijke kenmerken moeten dragen. De regelgeving voor de uiterlijke kenmerken van de ziekenwagens niet-dringend liggend ziekenvervoer is vermeld in een Besluit Vlaamse Regering. De uiterlijke kenmerken voor de "intermediare" ziekenwagens is nog in ontwikkeling, maar deze omzendbrief geeft alvast meer uitleg.

Vernieuwing onafhankelijke commissie niet-dringend liggend ziekenvervoer

De beleidsvoering voor het niet-dringend liggend ziekenvervoer gebeurt in nauw overleg met de betrokken stakeholders. Daartoe werd een onafhankelijke commissie opgericht.

De onafhankelijke commissie bestaat, naast de voorzitter, uit de volgende leden:

  • Eén vertegenwoordiger per ziekenfonds,
  • Eén vertegenwoordiger per dienst die op jaarbasis minstens 50.000 ritten uitvoert,
  • Eén vertegenwoordiger van het Vlaams Patiëntenplatform vzw,
  • Eén vertegenwoordiger van ZorgnetIcuro vzw,
  • Eén vertegenwoordiger van Zorg en Gezondheid.

Om aan de voorwaarde van 50.000 ritten per jaar te voldoen, mogen verschillende diensten zich groeperen en samen een vertegenwoordiger aanwijzen. Het aandeel ritten van een dienst kan maar door één vertegenwoordiger worden vertegenwoordigd.

De leden van de commissie worden voor zes jaar benoemd door de minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin.

In deze besluiten vindt u welke personen benoemd zijn:

Klachten

Iedereen die klachten heeft over de dienstverlening van het niet-dringend liggend ziekenvervoer, formuleert deze best aan de betrokken ziekenwagendienst of de mutualiteit waarbij men is aangesloten.

Als de melder van de klacht oordeelt dat de klachtbehandeling door de betrokken ziekenwagendienst of de mutualiteit geen afdoende resultaat heeft, kan er een klacht worden gemeld bij de onafhankelijke commissie niet-dringend liggend ziekenvervoer. Dergelijke klachten richt u aan NDLZ@zorg-en-gezondheid.be.