Ziekenvervoer

Niet-dringend liggend ziekenvervoer

Wie met een niet-acuut medisch probleem naar het ziekenhuis moet, bijvoorbeeld voor een onderzoek, en dat niet kan met gewoon vervoer, kan daarvoor een ambulancedienst voor “niet-dringend liggend ziekenvervoer” inschakelen.

Er zijn enkele grote aanbieders die meer dan 50.000 ritten per jaar doen, maar ook heel wat kleinere dienstverleners met maar één of een paar voertuigen. Wie een beroep wil doen op zo’n ambulancedienst, doet dat meestal via zijn ziekenfonds. Zij hebben contracten met een of meerdere aanbieders. Informeer u over de te verwachten kostprijs en eventuele tegemoetkoming (bij uw ziekenfonds) voorafgaandelijk aan het vervoer. Soms is een tussenkomst van het ziekenfonds alleen mogelijk als de aanvraag van het vervoer gebeurde via MUTAS (Mutualistisch Alarm- en Zorgcentrale België).

Verdeling chirurgische mondmaskers

Minister Beke wil de sector van het niet-dringend patiëntenvervoer in deze Covid-19-periode ondersteunen door het gratis ter beschikking stellen van 60.000 chirurgische maskers. Alle patiëntenvervoerders die in 2019-2020 liggend, rolstoel en/of zittend patiëntenvervoer uitvoerden komen hiervoor in aanmerking.

Het aantal chirurgische maskers dat een patiëntenvervoerder kan ontvangen wordt berekend op basis van het aantal voertuigen dat deze effectief inzet voor het niet-dringend patiëntenvervoer. Dit betekent concreet voor elk(e):

  • ziekenwagen effectief ingezet voor patiëntenvervoer:
    • 1 doos maskers van 50 stuks / ziekenwagen;
    •  beschikt u bijvoorbeeld over drie ziekenwagens, dan komt u in aanmerking voor drie dozen maskers;
  • voertuig effectief ingezet voor rolstoel- en/of zittend patiëntenvervoer:
    • 25 maskers / voertuig, met een minimum van 1 doos en afgerond naar een volle doos,
    • beschikt u bijvoorbeeld over drie of vier voertuigen, dan komt u in aanmerking voor twee dozen maskers.

Om de maskers snel en efficiënt te kunnen verdelen zullen de patiëntenvervoerders gebruik maken van onderstaand eenvoudig online aanvraagformulier waarbij ze zelf het aantal voertuigen opgeven.

Concreet: elk voertuig waarmee in de periode van 1 januari 2019 tot 15 maart 2020 meer dan 200 patiënten vervoerd werden in het niet-dringend patiëntenvervoer mag meegeteld worden.
Bij het meedelen van het aantal voertuigen gelden de principes van een  'verklaring op eer' van de wettelijke vertegenwoordiger van de organisatie. Het niet correct opgeven van gegevens kan leiden tot een corrigerende actie van de overheid. Minister Beke rekent hierbij uiteraard op de eerlijkheid van elke patiëntenvervoerder.

In het online formulier geeft u ook aan bij welk verdeelpunt u de maskers zal afhalen. De 5 verdeelpunten zijn gespreid over Vlaanderen en situeren zich in de:

  • provincie West-Vlaanderen, in de omgeving van Jabbeke;
  • provincie Oost-Vlaanderen, in de omgeving van Dendermonde;
  • provincie Antwerpen, in de omgeving van Boom;
  • provincie Vlaams-Brabant, in de omgeving van Leuven;
  • provincie Limburg, in de omgeving van Hasselt.

De voorraad aan maskers is behoorlijk groot maar begrensd, daarom wordt het FIFO-systeem gehanteerd tot uitputting van de voorraad.

Hoe gaat u aan de slag?

  1. Ga na hoeveel patiëntenvoertuigen in aanmerking komen voor deze campagne (elk voertuig waarmee meer dan 200 patiënten vervoerd zijn tussen 1 januari 2019 tot 15 maart 2020).
  2. vraag een akkoord over deze aantallen aan de wettelijke vertegenwoordiger van uw organisatie.
  3. Vul het online formulier waarheidsgetrouw in.
  4. Verstuur het formulier door op verzenden te klikken (u ontvangt hiervan geen automatische bevestiging).
  5. Wacht op een bevestiging via e-mail (kan meerdere dagen duren) met informatie over:
    1. Het tijdstip vanaf wanneer u de maskers kan gaan ophalen.
    2. Het adres van het verdeelcentrum.
  6. Spreek via e-mail met de verantwoordelijke van het verdeelcentrum af wanneer u de maskers zal ophalen.
  7. Ga op het afgesproken tijdstip naar het verdeelcentrum.
  8. Ontvang het aantal maskers dat in de bevestigingsmail vermeld stond. 

Vervoer van patiënten met het coronavirus COVID-19

Op 25 maart 2020 heeft het Comité Hospital & Transport Surge Capacity principes en acties uitgewerkt met betrekking tot 

  • de uitval van hulpverleners-ambulanciers door ziekte, 
  • de regulatie 112 van de COVID-19 dedicated ziekenwagens, 
  • het interhospitaaltransport van COVID-19 patiënten, 
  • het vervoer vanuit triagepunten naar het ziekenhuis, 
  • het ontslagvervoer, 
  • het vervoer van grotere groepen van patiënten en 
  • het gebruik van maskers bij COVID-19 patiënten.

Voor het vervoer van patiënten met het coronavirus COVID-19 moeten de nodige hygiënische beschermingsmaatregelen in acht worden genomen. De te nemen hygiënische beschermingsmaatregelen worden vermeld in de Fiche coronavirus COVID-19 voor ambulanciers op de website van Sciensano. Deze procedure wordt periodiek geactualiseerd. 

De bepalingen over 112 in de fiche zijn niet van toepassing binnen het niet-dringend liggend ziekenvervoer.

In de fiche wordt verwezen naar procedures (1 of 2) voor het reinigen van de ziekenwagen:

Het is raadzaam de updates actief te volgen. Het officiële kanaal voor de communicatie vanuit de overheden over het coronavirus is de website van Sciensano. Daar vindt u o.a. de gevalsdefinitie en de actuele procedures. 

Op 31 maart 2020 werden ook meer gedetailleerde afspraken voor interziekenhuisvervoer, vervoer van patiënten na ontslag uit het ziekenhuis en vervoer naar intermediaire zorgstructuren gecommuniceerd. Die afspraken zijn geldig vanaf 14 maart 2020.

Vergunde diensten voor niet-dringend liggend ziekenvervoer

Medio 2020 moeten ziekenwagendiensten vergund zijn om niet-dringend liggend ziekenvervoer te mogen uitvoeren. De regelgeving daarvoor werd bekend gemaakt op 27 maart 2019. De data voor de bepalingen van de regelgeving worden via eenpdf bestandTijdslijn NDLZ (75 kB) weergegeven. De ziekenwagendiensten hebben tot 27 juni 2020 de tijd om een vergunning te bekomen.

pdf bestandLijst vergunde diensten ziekenwagendiensten (121 kB).

Handleiding om een vergunning te krijgen voor niet-dringend liggend ziekenververvoer.

Sinds 1 december 2019 kunnen ziekenwagendiensten een aanvraag doen tot controle en om een vergunning te krijgen

  1. Via dit formulier kan de ziekenwagendienst eerst een offerte vragen voor de controle bij de gemachtigde controle-organisatie. Het formulier is pas ontvankelijk als het op een correcte manier is ingevuld.
  2. Met hetzelfde formulier kan de ziekenwagendiensten daarna de controle ook effectief aanvragen. Op het moment dat de dienst de controle aanvraagt, moet ziekenwagendienst dit formulier ook doorsturen naar Zorg en Gezondheid, via NDLZ@vlaanderen.be.

Gemachtigde controle-organisaties

Gemachtigde controle-organisaties zullen controleren of de vergunde aanbieders van niet-dringend liggend ziekenvervoer voldoen aan de kwaliteitseisen. Kandidaat controle-organisaties die een machtiging willen bekomen, kunnen daartoe een aanvraag doen via NDLZ@vlaanderen.be.

De gemachtigde controle-organisaties zijn:

Erkenning en visum ambulancier niet-dringend patiëntenvervoer vanaf 1 september 2020

Het Koninklijk Besluit van 14 mei 2019 betreffende het beroep van ambulancier niet-dringend patiëntenvervoer bepaalt dat vanaf 1 september 2020 iedere ambulancier niet-dringend patiëntenvervoer moet beschikken over een definitieve of een voorlopige erkenning en een visum.

Ambulanciers die vandaag al actief zijn kunnen een voorlopige erkenning aanvragen, hetzij omdat ze als beroepsambulancier actief zijn, hetzij omdat ze als vrijwilliger actief zijn. Deze voorlopige erkenning gebeurt op basis van een arbeidsovereenkomst op 11 juni 2019 als ambulancier niet dringend patiëntenvervoer of op basis van een bewijs van werkervaring van ten minste 1 jaar in de laatste vijf jaar voorafgaand aan 11 juni 2019.

Een voorlopige erkenning is vijf jaar geldig en kan door het slagen in een bijkomende opleiding van 40 uur worden omgezet in een definitieve erkenning. De bijkomende opleiding van 40 uur moet gevolgd worden bij een door de Vlaamse overheid erkende, gesubsidieerde of gefinancierde onderwijsaanbieder. Momenteel treft Zorg en Gezondheid de nodige voorbereiding om deze bijkomende opleiding uit te werken. Eens bepaald is welke organisaties deze opleiding mogen organiseren, zullen we deze hier publiceren.

Ambulanciers die vandaag in het bezit zijn van een geldige badge 112 kunnen een definitieve erkenning op basis van overgangsmaatregelen aanvragen. Zij kunnen dit doen op basis van een opleiding, i.e. de opleiding 112, die niet helemaal overeenstemt met de opleiding voor het beroep van ambulancier niet dringend patiëntenvervoer.

Verpleegkundigen en artsen kunnen op basis van hun huidige visum het niet dringend patiëntenvervoer blijven uitoefenen. Zij moeten geen erkenning en geen visum als ambulancier niet-dringend patiëntenvervoer aanvragen.

Kandidaat ambulanciers die niet in aanmerking komen voor een voorlopige erkenning, moeten slagen in een opleiding van 160 uur. De opleiding van 160 uur moet gevolgd worden bij een door de Vlaamse overheid erkende, gesubsidieerde of gefinancierde onderwijsaanbieder. Zorg en Gezondheid werkt momenteel deze opleiding uit. Eens bepaald is welke organisaties deze opleiding mogen organiseren zullen we deze hier publiceren. Na het slagen voor deze opleiding moet een erkenning en een visum worden aangevraagd om het beroep van ambulancier niet dringend patiëntenvervoer te mogen uitoefenen.

De voorlopige en definitieve erkenningen worden afgeleverd door het Team Zorgberoepen van het agentschap Zorg en Gezondheid. De procedure voor het aanvragen van deze erkenningen vindt u hier. Het visum wordt automatisch afgeleverd door de FOD Volksgezondheid. Hiervoor moet u geen bijkomende aanvraag doen.

Kwaliteitseisen voor niet-dringend liggend ziekenvervoer

Een onafhankelijke commissie bestaande uit vertegenwoordigers van de ziekenfondsen, de ambulancediensten, het Vlaams Patiëntenplatform en de koepelorganisatie van ziekenhuizen heeft een protocolakkoord opgesteld met kwaliteitsnormen voor het Vlaamse niet-dringend liggend ziekenvervoer. Een van de kwaliteitsnormen is opleiding voor de chauffeurs en begeleiders bij het vervoer. De concretisering hiervan is in ontwikkeling.

De ziekenwagens voor niet-dringend liggend ziekenververvoer en "intermediaire" ziekenwagens zullen bepaalde uiterlijke kenmerken moeten dragen. De regelgeving voor de uiterlijke kenmerken van de ziekenwagens niet-dringend liggend ziekenvervoer is vermeld in een Besluit Vlaamse Regering. De uiterlijke kenmerken voor de "intermediare" ziekenwagens is nog in ontwikkeling, maar deze omzendbrief geeft alvast meer uitleg.

Vernieuwing onafhankelijke commissie niet-dringend liggend ziekenvervoer

De beleidsvoering voor het niet-dringend liggend ziekenvervoer gebeurt in nauw overleg met de betrokken stakeholders. Daartoe werd een onafhankelijke commissie opgericht.

De onafhankelijke commissie bestaat, naast de voorzitter, uit de volgende leden:

  • Eén vertegenwoordiger per ziekenfonds,
  • Eén vertegenwoordiger per dienst die op jaarbasis minstens 50.000 ritten uitvoert,
  • Eén vertegenwoordiger van het Vlaams Patiëntenplatform vzw,
  • Eén vertegenwoordiger van ZorgnetIcuro vzw,
  • Eén vertegenwoordiger van Zorg en Gezondheid.

Om aan de voorwaarde van 50.000 ritten per jaar te voldoen, mogen verschillende diensten zich groeperen en samen een vertegenwoordiger aanwijzen. Het aandeel ritten van een dienst kan maar door één vertegenwoordiger worden vertegenwoordigd.

De leden van de commissie worden voor zes jaar benoemd door de minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin.

In deze besluiten vindt u welke personen benoemd zijn:

Klachten

Iedereen die klachten heeft over de dienstverlening van het niet-dringend liggend ziekenvervoer, formuleert deze best aan de betrokken ziekenwagendienst of de mutualiteit waarbij men is aangesloten.

Als de melder van de klacht oordeelt dat de klachtbehandeling door de betrokken ziekenwagendienst of de mutualiteit geen afdoende resultaat heeft, kan er een klacht worden gemeld bij de onafhankelijke commissie niet-dringend liggend ziekenvervoer. Dergelijke klachten richt u aan NDLZ@zorg-en-gezondheid.be.