Vorming, ondersteuning en tools

Begeleiding van voorzieningen, vorming van personeel, ondersteuning van medewerkers,… zijn belangrijke randvoorwaarden voor een bewust omgaan met vrijheidsbeperkende maatregelen. Het overzicht hieronder beperkt zich tot initiatieven met een heel directe link tot vrijheidsbeperkende maatregelen.

Dit overzicht bevat o.a. de activiteiten die worden aangeboden binnen het project ‘Omgaan met agressie’, waarvoor in het kader van het Vlaams intersectoraal Akkoord VIA 5, tussen werkgevers, werknemersorganisaties en de Vlaamse overheid, middelen werden vrijgemaakt.

Toewerken naar een positief leefklimaat en herstelgericht werken – middelen VIA 5

  • De 'Academische werkplaats Leefklimaat’ (AWL), opgericht door de Vereniging Ons Tehuis i.s.m. Universiteit Gent, verbindt praktijk, wetenschap en beleid. Ze wil informatie over het thema verzamelen, kennis verder ontwikkelen, verbeteren en verankeren op alle betrokken niveaus (leefgroep, organisatie, beleid, onderzoek). Momenteel nemen 54 residentiële voorzieningen VAPH en jeugdhulp, centra voor kinderzorg en gezinsondersteuning en kinder- en jeugdpsychiatrie deel aan vijf aparte leertrajecten. Daarnaast loopt er, met bijkomende middelen, een apart traject voor de gemeenschapsinstellingen en voorzieningen beveiligend verblijf. De resultaten worden ruim verspreid en leiden tot beleidsaanbevelingen om het brede jeugdhulpveld te ondersteunen bij het installeren van een positief leefklimaat.
     
  • Het GINKO-project van Arktos, in samenwerking met Icoba heeft sinds oktober 2019 twee regionaal lerende netwerken opgezet rond het ontwikkelen van een preventief agressiebeleid. Aan de hand van een individueel vormings- en intervisietraject worden de deelnemende voorzieningen ondersteunt in hun agressiebeleid. Hierbij ligt de focus zowel op het niveau van het beleid als op het concrete gedragsniveau van de begeleiding.

Raadpleeg de info op de website van ICOBA.

Ander ondersteunings- en vormingsaanbod van ICOBA – middelen VIA 5

Het ondersteunings- en vormingsaanbod, aangeboden door Icoba in het kader van het VIA-5 project ‘omgaan met agressie’ bestaat uit volgende activiteiten:

  • kalenderaanbod rond preventief agressiebeleid, positief leefklimaat, verbinding en herstel;
  • voorzieningen ondersteunen in het opzetten en uitvoeren van een (preventief) agressiebeleid;
  • voorzieningen ondersteunen in agressie-nazorg;
  • bijdragen tot informatieverspreiding en competentieversterking rond agressie.

Raadpleeg de info op de website van ICOBA.

Vorming voor artsen m.b.t. de toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen

In het referentiekader voor de psychiatrische ziekenhuizen staat als kwaliteitsvereiste opgenomen dat de artsen om de 4 jaar minimum 4 uren vorming moeten volgen m.b.t. de toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen (medicamenteuze fixatie, de-escalerende technieken, preventie van agressie,…). In overleg met de Vlaamse overheid heeft de VVP en VVK een gecertificeerde opleiding ontwikkeld die voldoet aan deze kwaliteitsvereiste. Deze opleiding richt zich tot artsen in de psychiatrische ziekenhuizen en de A- en K-diensten binnen de algemene ziekenhuizen en geeft een overzicht van de wetenschappelijke evidentie en goede praktijken m.b.t. het voorkomen en toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen in de psychiatrische residentiële zorg.

Er werden reeds 2 grote vormingsmomenten georganiseerd (26 november 2019 en 30 januari 2020).

Het steunpunt Geestelijke Gezondheid zal deze vorming op regelmatige basis organiseren, in partnerschap met de VVP en VVK. Verdere communicatie over toekomstige vormingsmomenten zal aan de voorzieningen bezorgd worden.

Reflectie-instrument ‘bewuster omgaan met vrijheidsbeperkende maatregelen

SAM en het Vlaams Platform Vrijheidsbeperkende Maatregelen ontwikkelden een reflectie-instrument dat voorzieningen ondersteuning biedt in het gestructureerd nadenken over de toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen in de eigen voorziening.

Studiedag ‘Sleutelmomenten: afzondering en isolatie vanuit de ervaring van jongeren’

In een gezamenlijk traject en ter voorbereiding van de studiedag ‘Sleutelmomenten, afzondering en isolatie vanuit de ervaringen van kinderen en jongeren’, verzamelden het Kinderrechtencommissariaat, de Vlaamse Jeugdraad en vzw Cachet heel wat interessant materiaal. Ze focusten hierbij sterk op de beleving en ervaringen van kinderen en jongeren, in beklijvende getuigenissen en filmpjes.