Veelgestelde vragen over de COVID-19-opdrachten van de zorgraden

Hieronder vind je een aantal veelgestelde vragen en antwoorden over de COVID-19-opdrachten van de zorgraden. Deze lijst wordt regelmatig geactualiseerd; de publicatiedatum staat vooraan.

 

Hoe organiseren we het aanspreekpunt? Trekken we iemand aan of maken we personen vrij voor de rol van het aanspreekpunt? Is 24/7 permanentie noodzakelijk?

De essentie van het ‘Aanspreekpunt’ is dat het Team Infectieziektebestrijding (IZ) wanneer ze de  ‘verzamelde zorgraden’ een bericht sturen via een vooraf afgesproken weg (via mail, whatsapp, …), de zekerheid hebben dat dat bericht onmiddellijk wordt opgepikt en dat o.a. de contacten met het gemeentelijk bestuur worden gelegd.  Het team IZ wil ook iemand aan de lijn hebben met wie zij kunnen afstemmen over initiatieven die lokaal moeten/kunnen genomen worden. Die garantie moet er 7 dagen op 7 zijn, maar niet 24 uur op 24.  Een moment om heel waakzaam te zijn is het ogenblik dat Sciensano de knipperlichtentabel updatet. 
De zorgraden bekijken onderling hoe ze die garantie organiseren en of ze daar extra personeel voor aantrekken, of dat ze zich in eerste instantie organiseren met de huidige medewerkers, dan wel of ze nog andere oplossingen vinden.

Zijn de lokale besturen op de hoogte van de rol die de zorgraden zullen opnemen?

De lokale besturen zullen hiervan op de hoogte gebracht worden, o.a. via het draaiboek voor de gemeentelijke en provinciale besturen. Hierin wordt verwezen naar de rol van de zorgraden. Maar ‘geïnformeerd zijn’ zal niet volstaan. Het is goed om proactief de noodplanningscoördinator van de gemeente op te zoeken en alvast een aantal afspraken te maken.  Het feit dat er al een relatie bestaat tussen de zorgraad/het aanspreekpunt en het gemeentebestuur zal de samenwerking veel vlotter doen verlopen, wanneer er een cluster dient te worden onderzocht of een uitbraak dient gemanaged.

Hoe gaan de mobiele teams Infectieziektebestrijding educatie, vorming en preventie aanpakken?  Hoe worden de 1200 zorgvoorzieningen benaderd?

De vacatures zijn gepubliceerd begin juli, selecties lopen. Streefdoel is om de eerste equipes in september te laten starten.  De concrete aanpak van het preventieve luik wordt ook de volgende weken verder uitgeklaard.  Wanneer hier meer duidelijkheid over is, zal dit uiteraard gecommuniceerd worden naar de zorgraden en de COVID-19-teams.

Welke maatregelen kan een burgemeester opleggen?  In Deinze werd de burgemeester teruggefloten door de gouverneur.

De leidraad en het draaiboek lokale besturen [OR1] geven een aantal eerste indicaties. De verwachting is dat dit punt de komende weken nog extra zal worden uitgewerkt, o.a. op basis van eerste (binnenlandse en buitenlandse) ervaringen.

Waarom wordt deze opdracht toegewezen aan de zorgraden?

Omdat ze ideaal geplaatst zijn om deze rol op te nemen.  Ze hebben via hun netwerk toegang tot de noodzakelijke capaciteit en de noodzakelijke deskundigheid én ze staan dicht bij de lokale besturen.  De timing kon natuurlijk beter aangezien de structuren nog maar net (formeel) zijn opgestart, maar vooral omdat vorige maanden al hels waren, en de komende maanden de batterijen terug opgeladen kunnen worden.  We houden hier rekening mee door de timing in zekere mate in handen te laten van de zorgraden zelf.  Augustus kan maar moet niet noodzakelijk gebruikt worden als testperiode.  Het proces start zodra de samenwerkingsovereenkomst is ondertekend en het signaal komt dat het aanspreekpunt operationeel is, ten laatste op 1 september.

 

Vanaf wanneer nemen de zorgraden hun rol op? Wanneer gaat de samenwerkingsovereenkomst in?

Zorg en Gezondheid brengt alles in gereedheid zodat de zorgraden vanaf 1 augustus 2020 hun rol kunnen opnemen.  Augustus wordt vermoedelijk (hopelijk) een geschikte maand om het nieuwe proces en de nieuwe rollen te testen. Zij die er klaar voor zijn, kunnen dan starten. Op 1 september zouden alle samenwerkingsovereenkomsten moeten getekend zijn en de aanspreekpunten operationeel zijn.

Waarom vraagt men om één aanspreekpunt voor de regio te organiseren? Zal een aanspreekpunt dat tussen team Infectieziektebestrijding (IZ) en de zorgraden komt te staan niet vertragend werken? 

Het aanspreekpunt voor een verzameling van eerstelijnszones is een ondersteuning van het Team IZ dat een cruciale rol gaat spelen in het bestrijden van de uitbraken en dat snel overbelast dreigt te worden wanneer het aantal uitbraken toeneemt.
Het samenwerken met andere zorgraden uit de regio kan voor de zorgraden een troef zijn om een aantal taken, zoals het organiseren van een permanentie, te regelen onder een grotere groep van medewerkers die voor elkaar back-up kunnen zijn.  Maar niets moet de zorgraden in de weg staan om zoveel mogelijk taken te laten opnemen door de eigen COVID-19-teams.  Goede afspraken en doordachte processen zullen maken dat de samenwerking niet moet leiden tot tijdverlies.

Waaraan mogen de zorgraden de middelen besteden?

De middelen mogen besteed worden aan verschillende soorten uitgaven die nodig zijn voor het uitvoeren van de opdracht.  Het Besluit van de Vlaamse Regering legt het niet op, maar de focus gaat toch naar personele middelen: een billijke vergoeding van tijd en energie van de mensen betrokken in de COVID-19-teams, vergoeding voor inzet van experten epidemiologie, huisartsen of andere, extra mankracht voor het opzetten en runnen van het aanspreekpunt, uitbreiding van een deeltijdse werkkracht naar voltijds, … De subsidies zijn niet bedoeld voor het opzetten van eigen sensibiliseringscampagnes of voor de aankoop en verdeling van Persoonlijke Beschermingsmiddelen.

Wat als er weinig uitbraken zijn en er niet veel tijd hoeft geïnvesteerd te worden in het beheersen van die uitbraken? Waaraan kunnen de middelen dan besteed worden?  

Beheersen van uitbraken is maar één van de drie opdrachten.  Zolang er geen uitbraken zijn, kan er meer aandacht besteed worden aan de twee andere opdrachten: de vraag/aanbod-coördinatie en het sensibiliseren voor het contactonderzoek.  Idealiter gaat de meeste energie naar deze opdrachten en zal net daarom het beheersen van uitbraken minder aan bod komen.

Hoe bouwen we geloofwaardigheid op naar lokale besturen om onze rol te kunnen spelen bij een uitbraak? 

Alles start met te laten weten dat de zorgraden klaar zijn om te helpen wanneer er een mogelijke uitbraak gesignaleerd wordt, dat de zorgraden voor de gemeente de kortste en meest efficiënte toegang is tot de experten van Team IZ, dat de zorgraden het netwerk kunnen activeren in de analysefase, maar ook ter ondersteuning van eventuele latere acties.  Laat zeker weten hoe de zorgraad gecontacteerd kan worden en dat een snelle reactie gegarandeerd is.  Zodra het aanspreekpunt georganiseerd is, raden we aan een afspraak te maken met het gemeentelijk bestuur (de noodplanningscoördinator, de bevoegde schepen, de vertegenwoordiger in de zorgraad, de burgemeester,... ) om de werking toe te lichten.  Neem ter voorbereiding het draaiboek lokale besturen al eens door om je te verplaatsen in ‘hun’ leefwereld.

Wie is verantwoordelijk voor de analyse: het team IZ of de zorgraad?

In principe leidt het team IZ de analysefase en kunnen ze beroep doen op de zorgraden om lokaal informatie te verzamelen.  Via het aanspreekpunt zal er onderling afgestemd worden.  Wanneer er veel uitbraken tegelijkertijd plaatsvinden, kan het zijn dat het Team IZ een mogelijke uitbraak voorlopig nog niet gaat analyseren, omwille van andere prioriteiten.  Op dat moment onderneemt het COVID-19-team toch al enkele initiatieven om meer te weten te komen over de oorzaak achter de cijfers.

Welke rol speelt de regionale zorgzone?

Het Besluit van de Vlaamse Regering (BVR) voorziet geen rol voor de regionale zorgzone.  Het BVR geeft een opdracht aan de zorgraden en vraagt de zorgraden uit één zorgzone om afspraken te maken over de organisatie van het aanspreekpunt.  Dat belet de zorgraden niet om na te gaan of de bestaande structuren op niveau van de regionale zorgzone, een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan deze opdrachten.

Zijn de subsidies tijdelijk of is er uitzicht op verlenging of structureel maken?

Het zijn wel degelijk tijdelijke subsidies in het kader van de strijd tegen COVID-19. Het is niet de bedoeling om die om te zetten in structurele financiering.

De huisartsenkringen nemen al veel coördinerende taken op.  Waarom nu een nieuw systeem in het leven roepen?

De huisartsenkringen hebben in de voorbije maanden inderdaad al een cruciale rol opgenomen en zullen die rol hopelijk blijvend kunnen opnemen.  De opdrachten die nu naar de zorgraden gaan hebben zeker niet de bedoeling om eender welk systeem dat werkt te vervangen.  Het is een extra rol met het oog op het lokaal indijken van mogelijke uitbraken in nauwe samenwerking met de lokale besturen, met de juiste inzet van alle actoren uit het netwerk.

Waar moeten we de medische expertise gaan zoeken?

De huisartsenkringen zijn een eerste gesprekspartner in de zoektocht naar medische expertise.  Huisartsen met gespecialiseerde kennis in epidemiologie zijn zeker mogelijke kandidaten. Maar ook andere medische disciplines kunnen de nodige expertise aanbrengen.  Het gaat erom afspraken te maken met de man of vrouw met de expertise en de flexibele beschikbaarheid om die expertise snel te kunnen inzetten waar nodig. Tegen een billijke vergoeding uiteraard. Het is niet noodzakelijk om in elke eerstelijnszone iemand te hebben, de expertise kan ‘gepoold’ worden.  Kennis van de zone en de toegang tot het netwerk zit bij de zorgraad zelf.

Wat doen we met de al opgestelde actieplannen? Zullen die nu niet in de verdrukking komen?

Dat zal ongetwijfeld zo zijn, maar deze opdrachten zijn prioritair.  Er zal dus zeker moeten herpland worden.  Heel erg is dit niet omdat deze opdrachten een opportuniteit zijn om de zorgraad te positioneren.  Deze opdrachten zullen de zorgraden versneld op de kaart zetten eerder dan dat ze vertragend zouden werken voor dit positioneringstraject.

Mogen deze 3 bijkomende opdrachten opgenomen worden in het actieplan dat in november wordt ingediend?

Zeker. Het zijn belangrijke opdrachten en ze passen 100% in de eigenlijke opdracht van de zorgraad.

Wat is de relatie tussen de zorgraden en de eventuele heropstart van de schakelzorgcentra?

Een heropstart van de schakelzorgcentra wordt op dit moment niet overwogen.  De aanbod/vraag-coördinatie is nu 1 van de 3 opdrachten voor de zorgraden. Op dit punt zetten de zorgraden die opdracht van de schakelzorgcentra verder.

Welke rapportering wordt van de zorgraden verwacht?

90% van de subsidie wordt uitbetaald zodra de samenwerkingsovereenkomst wordt ondertekend.  De overige 10% wordt betaald na goedkeuring van het inhoudelijk eindverslag en de financiële bewijsstukken. Een beknopt eindverslag en onderbouwing van de gemaakte kosten zullen volstaan.

Kunnen de mobiele equipes CGG ook mantelzorgers of andere kwetsbare doelgroepen zoals mensen in armoede, ondersteunen?

De focus van mobiele equipes CGG is het personeel in de residentiële voorzieningen waar de ondersteuning van het psychosociaal welzijn tijdelijk niet door de organisaties zelf kan georganiseerd worden.  Mantelzorgers en andere doelgroepen kunnen steeds terecht bij de reguliere hulpverlening, zoals CAW, eerstelijnspsychologen, CGG, …