Thematische inspectieronde

De thematische inspectieronde over de toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen liep in de periode 2016-2018 en is uitgevoerd in de residentiële hulp- en zorgvoorzieningen voor kinderen en jongeren.

De inspecties vonden plaats in:

Voor de internaten met permanente openstelling en de MPI van het Gemeenschapsonderwijs zijn (nog) geen specifieke thematische inspecties georganiseerd.

Bij de uitwerking van de inspectieronde voor de kinder- en jeugdpsychiatrie ging Zorginspectie uit van het basisprincipe van de Hoge Gezondheidsraad rond dwanginterventie (juni 2016) dat stelt dat “vrijheidsbeperking gebeurt zo weinig mogelijk, zo kort mogelijk, in verhouding met het gevaar en binnen een juridisch en zorgethisch kader waarbij respect, waardigheid en veiligheid van zowel gebruikers als hulpverleners voorop staan”.

Uit de inspectieronde in de kinder- en jeugdpsychiatrie kwamen heel wat signalen naar boven, o.a.:

  • Een aantal belangrijke randvoorwaarden – zoals (aan)gepaste infrastructuur om een preventief beleid van de-escalatie te ondersteunen en voldoende (nachtelijke) bestaffing – zijn niet altijd vervuld.
  • Er is begripsverwarring in de terminologie, er is nood aan eenzelfde begrippenkader en definities. Er is nood aan heldere en eenduidige definities en het verzamelen van correcte en vergelijkbare cijfers.
  • De doelstelling om afzondering en separatie zo min mogelijk en zo kort mogelijk toe te passen, wordt in de praktijk nog onvoldoende gehaald.
  • Er is nood aan eenduidige (afspraken omtrent) registratie.
  • De praktijk van afzonderen en fixeren voldoet niet aan een aantal doelstellingen uit (inter)nationale richtlijnen.
  • Nood aan een geïntegreerd preventief beleid van agressiepreventie en de-escalatie.
  • Er is nood aan vorming en ondersteuning van de hulpverleningspraktijk.

Op basis van de inspectievaststellingen werd een intensief traject gelopen met de verschillende kinderpsychiatrische afdelingen om de knelpunten weg te werken. De afdelingen hebben zich intensief ingezet om de kwaliteit van zorg op de afdelingen te optimaliseren en de opvolgingspunten op korte termijn weg te werken.

Via deze sectoroverschrijdende inspectieronde wil Zorginspectie een bijdrage leveren en een stimulans geven aan een breed uit te voeren kwaliteitsbeleid ten aanzien van vrijheidsbeperkende maatregelen. In een volgende fase zal Zorginspectie het thema vrijheidsbeperkende maatregelen opnemen of verder uitdiepen binnen het toezicht in o.a. de volwassenenpsychiatrie.