Sterftecijfers 2016. Levensverwachting weer in stijgende lijn

  • 18 oktober 2018

Zorg en Gezondheid maakt vandaag de officiële cijfers bekend over hoeveel mensen er in Vlaanderen gestorven zijn in 2016, en waarom. 2016 blijkt een vrij onopvallend en mild jaar voor sterfte in Vlaanderen. Er stierven 60.356 mensen dat jaar, wat ondanks de vergrijzing minder is dan het jaar ervoor. De levensverwachting herbevestigt dan ook weer zijn stijgende trend, na de stabilisatie in 2015. Ook bij de doodsoorzaken worden de trends van de voorbije jaren bevestigd. Kankers en hart- en vaatziekten blijven de belangrijkste doders, maar zijn wel in dalende lijn. Longkanker blijft één van de belangrijkste doodsoorzaken op middelbare en latere leeftijd. 

Een mild jaar

De laatste jaren sterven er telkens meer mensen dan vroeger. 2016 is daarin niet anders. De 60.356 sterfgevallen dat jaar liggen hoger dan het gemiddelde. De voorbije 15 jaar stierven er gemiddeld 58.023 mensen. Toch was 2016 een relatief mild jaar, met minder sterfgevallen dan in 2015, 2013 en 2012.

Dokter Anne Kongs van Zorg en Gezondheid: “Onze Vlaamse bevolking wordt ouder, en het zijn vooral de oudste mensen die sterven. Dan is het logisch dat we in een periode komen waarin er meer mensen sterven dan het gemiddelde van eerdere jaren. 2016 was wel een zacht jaar, met niet zo’n intense griepepidemie en geen langdurige periodes van koude of hitte. Daarom waren er minder sterfgevallen dan in 2015, toen er bijvoorbeeld wel een flinke griepuitbraak was.”

Jo Vandeurzen, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin: “De levensverwachting van de Vlaming pikt daardoor weer aan bij de stijgende trend van de voorbije tien jaar. Een jongen die in 2016 geboren werd heeft een levensverwachting van 80 jaar. Meisjes hebben bij hun geboorte een levensverwachting van 84,5 jaar. We zijn echter niet blind voor de voornaamste doodsoorzaken voor de Vlamingen. Daarom blijven we investeren in preventieve maatregelen zoals de bevolkingsonderzoeken naar borst-, dikkedarm- en baarmoederhalskanker en het voorkomen van suïcide.”

Dokter Anne Kongs van Zorg en Gezondheid: “In 2015 was de levensverwachting niet meer gestegen, maar we hadden wel verwacht dat dat een tijdelijke stabilisatie was na een strenger jaar. Dat zien we nu bevestigd. Zowel voor jongens als voor meisjes stijgt de levensverwachting weer met een paar maanden.”

Doodsoorzaken

Hart- en vaatziekten en kanker blijven de belangrijkste doodsoorzaken. Het risico om daaraan te sterven op jongere leeftijd, wordt echter steeds kleiner. Houden we rekening met de leeftijdsverdeling van de bevolking (standaardisatie), dan zien we in de cijfers dat in de afgelopen 15 jaar de sterfte door hart- en vaatziekten daalde met meer dan 40%. De sterfte door kanker daalde sinds 2000 met 24% bij mannen en met 13% bij vrouwen. Op middelbare leeftijd (vanaf 50 jaar) blijft longkanker de belangrijkste doodsoorzaak. Longkanker komt vooral veel voor bij mannen, en daalt daar wel, maar blijft toenemen bij vrouwen.

Dr. Kongs: “Door cijfers te standaardiseren hou je de leeftijdsverdeling van de bevolking jaar na jaar hetzelfde en kan je verschillende jaren beter met elkaar vergelijken. We zien zo een daling van de sterfte door hart- en vaatziekten, door kanker en ook door ziekten van het ademhalingsstelsel (andere dan kankers). Dit betekent dat je risico om aan die ziekten te sterven op relatief jonge leeftijd, afneemt. We zien wel een stijging van sterfgevallen door psychische en neurologische aandoeningen zoals dementie en ziekte van Parkinson. Dat is een symptoom van de vergrijzing.”

De cijfers over zelfdoding zijn nagenoeg hetzelfde als in 2015. In totaal stierven er 1.057 mensen door zelfdoding, 6 meer dan het jaar ervoor. Het direct gestandaardiseerde suïcidecijfer in 2016 is 16,2 op 100.000 inwoners (in 2015 was dit 16,3).  Wanneer de cijfers over een langere periode worden vergeleken, dan zien we dat voor suïcide als zodanig geregistreerd de gestandaardiseerde sterfte bij zowel mannen als vrouwen 21% lager is in 2016 dan in 2000. Er moet wel altijd rekening gehouden worden met een mogelijke onderregistratie van het aantal sterfgevallen door zelfdoding.

Prof. dr. Gwendolyn Portzky van het Vlaams expertisecentrum suïcidepreventie: “We kunnen geen conclusies trekken over eventuele stijgende of dalende trends. Op dit moment lijkt de gezondheidsdoelstelling waarbij we een daling van 20% suïcides in 2020 beogen behaald maar dit betekent niet dat we tevreden mogen zijn. Het is duidelijk dat zelfdoding haar tol blijft eisen op alle leeftijden, zeker ook bij mannen van 45 tot 59 jaar en oudere mannen. Suïcidepreventie blijft een belangrijke taak om op in te zetten.”

Meer info over sterftecijfers op onze website (u kan er vervolgens verder specifiëren via de zoekfilters).