Sterfte door ischemische hartziekten (2016)

Op deze pagina:

Aantal sterfgevallen

In 2016 overleden 4.008 Vlamingen door ischemische hartziekten (IHZ).

  • Dit totaal absoluut aantal is de laatste 15 jaren gedaald met 45%.
  • Het aandeel mannen in de totale sterfte door ischemische hartziekten schommelde tussen 54% en 59%.
  • De belangrijkste subgroep is acuut myocardinfarct (I21-I22). Dit is 55% van totale sterfte door ischemische hartziekten.

Aantal sterfgevallen gerelateerd aan ischemische hartziekten (IHZ), mannen en vrouwen, Vlaams Gewest, 2016

Aantal sterfgevallen gerelateerd aan ischemische hartziekten (IHZ), mannen en vrouwen, Vlaams Gewest, 2016 
bron: Alle sterftecertificaten, Vlaams Gewest, 2016
Meer gedetailleerde cijfers xlsx bestandCijfers sterfte door ischemische hartziekten (...-2016) (356 kB) (tabblad ‘Absoluut’)

Vermeldingen als niet onderliggende doodsoorzaak

Naast de sterfgevallen met ischemische hartziekte als onderliggende doodsoorzaak, waren er ook nog 1.620 sterfgevallen waar IHZ vermeld werd op het certificaat, maar het niet de onderliggende doodsoorzaak was. Zo werd in totaal bij 9% van alle overlijdens een ischemische hartziekte vermeld.

Bij de volgende 3 doodsoorzaken wordt IHZ het vaakst vermeld:

  • Chronische aandoeningen van de luchtwegen (J40-J99)
  • Diabetes (E10-E14)
  • Carditis, niet-reumatisch kleplijden, niet-ischemische cardiomyopathie, ritme- en geleidingsstoornissen (I30-I45, I47-I49)

Meer gedetailleerde cijfers: xlsx bestandCijfers sterfte door ischemische hartziekten (...-2016) (356 kB)(tabblad ‘onderliggende DO bij IHZ’)

Terug naar boven ^

Risico per leeftijd

Mannen en vrouwen sterven soms al op jonge leeftijd door ischemische hartziekten, nl. soms al vanaf 25 jaar, maar het gaat dan wel om zeer kleine aantallen. Het risico stijgt duidelijk en exponentieel vanaf 35 jaar.

In 2015-2016 lag de sterfte door ischemische hartziekten bij mannen significant hoger dan bij vrouwen vanaf de leeftijd van 45 jaar. De sterftecijfers voor vrouwen komen wel steeds dichter bij die voor mannen te liggen.

  • In 2005-2006 was de sterfte door ischemische hartziekten al vanaf 35 jaar significant hoger bij mannen dan bij vrouwen.
  • Ten opzichte van 10 jaar voordien was in 2015-2016 het sterfterisico door ischemische hartziekten gedaald in alle leeftijdsgroepen.

Ischemische hartziekten (I20-I25): leeftijdsspecifieke sterftecijfers per 100.000 inw., mannen en vrouwen, 25 jaar en ouder, Vlaams Gewest, 2015-2016

Ischemische hartziekte: leeftijdsspecifieke sterftecijfers per 100.000 inw., mannen en vrouwen, 25 jaar en ouder, Vlaams Gewest, 2015-2016 
bron: Alle sterftecertificaten, Vlaams Gewest, 2015-2016
Opgelet: logaritmische schaal
Meer details: xlsx bestandCijfers sterfte door ischemische hartziekten (...-2016) (356 kB)  (tabblad ‘leeftijdsspecifiek risico 5jrgr’)

Terug naar boven ^

Evolutie sterfterisico's

De gestandaardiseerde sterftecijfers voor mannen en vrouwen geven een globaal beeld dat rekening houdt met de veranderende leeftijdsverdeling van de bevolking.

De sterfte door ischemische hartziekten in de periode 2001-2016 kende voor mannen en vrouwen ongeveer hetzelfde verloop:

  • De sterfte door ischemische hartziekten bij mannen daalde jaarlijks gemiddeld met 9,0 per 100.000 inwoners.
  • Bij vrouwen daalde de sterfte door ischemische hartziekten gemiddeld met 5,2 per 100.000 inwoners per jaar.

De sterfte bij mannen daalde dus sneller dan bij vrouwen. Toch bleven de gestandaardiseerde sterftecijfers voor mannen in 2016 nog meer dan dubbel zo hoog als die voor vrouwen. Dit verschil tussen mannen en vrouwen was statistisch significant.

Ischemische hartziekten (I20-I25): Evolutie direct gestandaardiseerde sterfte (ASR-E) met 95%-betrouwbaarheidsinterval (BG & OG), mannen en vrouwen, Vlaams Gewest, 2001-2016

Ischemische hartziekte (I20-I25): Evolutie direct gestandaardiseerde sterfte (ASR-E) met betrouwbaarheidsinterval (BG & OG), mannen en vrouwen, Vlaams Gewest, 2001-2016 
bron: Alle sterftecertificaten, Vlaams Gewest, 2001-2016
Meer details: xlsx bestandCijfers sterfte door ischemische hartziekten (...-2016) (356 kB) (tabblad ‘evolutie ASR-E’)

Evolutie per leeftijdsgroep

Het sterfterisico is hoger dan 1 per 1.000 bij mannen vanaf 65-69 jaar en bij vrouwen vanaf 75-79 jaar.

  • We zien een daling van het risico sinds 2000-2001 in elke leeftijdsgroep.
  • In 2000-2001 was het sterfterisico hoger dan 1 promille bij mannen vanaf 55-59 jaar en bij vrouwen vanaf 65-69 jaar.
  • Ook als we kijken naar alle vermeldingen van ischemische hartziekten (en niet enkel naar de onderliggende doodsoorzaak), zien we in alle leeftijdsgroepen en geslachten een duidelijke daling.

Meer details: xlsx bestandCijfers sterfte door ischemische hartziekten (...-2016) (356 kB)  (tabblad ‘Evol leeftijdsspecifiek risico’)

Terug naar boven ^

Verloren levensjaren

Het totale aantal verloren levensjaren daalde in de periode 2001-2016, en het aandeel van ischemische hartziekten hierin daalde bij zowel mannen (van 12% tot 7%) als vrouwen (van 7% naar 3%). Toch blijft IHZ bij mannen een van de belangrijke oorzaken van verloren levensjaren (top 3).

  • Het gestandaardiseerde aantal verloren levensjaren (SE-YLL) door IHZ daalde bij mannen jaarlijks gemiddeld met iets meer dan 7 per 10.000 levensjaren van 18,4 per 1.000 levensjaren in 2001 tot 7,7 per 1.000 levensjaren in 2016.
  • Het aantal SE-YLL door IHZ daalde bij vrouwen jaarlijks gemiddeld met bijna 3 per 10.000 levensjaren van 6,4 per 1.000 levensjaren in 2001 tot 2,2 per 1.000 levensjaren in 2016.

Ischemische hartziekten (I20-I25): Evolutie verloren potentiële jaren (per 1.000 persoonsjaren), mannen en vrouwen, 0-74 jaar, Vlaams Gewest, 2000-2016

Ischemische hartziekte (I20-I25): Evolutie verloren potentiële jaren (per 1.000 persoonsjaren), mannen en vrouwen, 0-74 jaar, Vlaams Gewest, 2001-2016 Meer gedetailleerde cijfers: xlsx bestandCijfers sterfte door ischemische hartziekten (...-2016) (356 kB) (tabblad ‘Verloren jaren’)
bron: Alle sterftecertificaten, Vlaams Gewest, 2000-2016

Terug naar boven ^

Vlaanderen in Europa

In een vergelijking met 28 EU-lidstaten situeert Vlaanderen zich bij de 3 lidstaten met de laagste sterfte door ischemische hartziekten (I20-I25). De sterfte van Vlaamse mannen en vrouwen ten gevolge van IHZ was bijna half zo laag als het Europese gemiddelde.

  • In 3 lidstaten stierven (relatief) minder mannen dan in Vlaanderen, in 25 stierven er (relatief) meer.
  • In 2 lidstaten stierven (relatief) minder vrouwen dan in Vlaanderen, in 26 stierven er (relatief) meer.
  • Het gemiddelde sterftecijfer door ischemische hartziekten in de EU was voor mannen 1,7 keer hoger en voor vrouwen 2,2 keer hoger dan het Vlaamse cijfer.

Ook in Europa is er een duidelijk verschil tussen mannen en vrouwen voor sterfte door IHZ. Enkel in Kroatië, Roemenië, het Hongarije en Slovakije waren de sterftecijfers voor mannen niet minstens 50% hoger dan die voor vrouwen. In deze landen lag de sterfte door IHZ zowel hoog voor mannen als voor vrouwen (boven EU-gemiddelde).

  • Franse mannen hadden het laagste sterftecijfer voor IHZ (gevolgd door Nederlandse en Portugese mannen). Litouwse, Letse en Hongaarse mannen vertoonden de hoogste sterfte door IHZ in de EU.
  • Litouwse vrouwen hadden het hoogste sterftecijfer voor IHZ (gevolgd door Letse en Slovaakse vrouwen). Franse, Nederlandse en Spaanse vrouwen vertoonden de laagste sterfte door IHZ in de EU.

Vergelijking Europese lidstaten naar direct gestandaardiseerde sterfte door Ischemische hartziekten (I20-I25) en situering Vlaams Gewest, gemiddelde 2013-2015 (voor zover beschikbaar) mannen versus vrouwen - op basis van Europese Standaardbevolking 2013

Vergelijking Europese lidstaten naar direct gestandaardiseerde sterfte door Ischemische hartziekte (I20-I25) en situering Vlaams Gewest, gemiddelde 2013-2015 (voor zover beschikbaar) mannen versus vrouwen Meer gedetailleerde cijfers: xlsx bestandCijfers sterfte door ischemische hartziekten (...-2016) (356 kB)(tabblad ‘EU 2013-2015’)
Opgelet: verschillende schaal voor  mannen en vrouwen!
bron: Alle sterftecertificaten, Vlaams Gewest, 2013-2015, Eurostat 2013-2015

Terug naar boven ^

Verklaring: Directe standaardisatie

Gezondheidsparameters hangen sterk samen met de leeftijd van de individuen. Bij vergelijkingen in de tijd en in de ruimte moet dan ook de leeftijdssamenstelling van de bevolking in rekening gebracht worden. Hiervoor wordt de techniek van 'Directe standaardisatie' gebruikt. Vanaf publicatiejaar 2016 gebruiken we daarvoor de Europese standaardbevolking van 2013.

Verklaring: Levensverwachting en Verloren Levensjaren (SEYLL)

De levensverwachting drukt uit hoeveel jaar een persoon op een bepaalde leeftijd gemiddeld nog kan verwachten te leven. Die verwachting wordt berekend per leeftijd en is afhankelijk van het sterfterisico op elke leeftijd. Op basis van een ideale standaard levensverwachting kunnen we nagaan wat de belangrijkste oorzaken van verloren levensjaren zijn. Bij vroegtijdige sterfte op een bepaalde leeftijd gaan mogelijke levensjaren verloren.

Databestand: Sterftecertificaten personen van 1 jaar of ouder

Bij een overlijden vult de arts die het overlijden vaststelt de A, B en C-strook van het overlijdenscertificaat in. Een gemeenteambtenaar vult de D-strook in. De gemeente waar het overlijden heeft plaats gevonden, stuurt de B-, C- en D-stroken maandelijks op naar Zorg en Gezondheid, de A-strook blijft in de gemeente. Zorg en Gezondheid ontvangt zo de sterftecertificaten van alle Vlaamse (en Brusselse) gemeenten.

Afkortingen EU-lidstaten
Label Lidstaat
BE België
BG Bulgarije
CY Cyprus
DK Denemarken
DE Duitsland
EE Estland
FI Finland
FR Frankrijk
GR Griekenland
HU Hongarije
IE Ierland
IT Italië
HR Kroatië
LV Letland
LT Litouwen
LU Luxemburg
MT Malta
NL Nederland
AT Oostenrijk
PL Polen
PT Portugal
RO Roemenië
SK Slovakije (vroeger: SV)
SI Slovenië
ES Spanje
CZ Tsjechië
UK Verenigd Koninkrijk
VL Vlaams Gewest
SE Zweden
 
EU Europese Unie
VL Vlaams Gewest