Startschot voor hervorming eerstelijnszorg in Vlaanderen

  • 7 juli 2017

Om de eerstelijnszorg in Vlaanderen beter voor te bereiden op het geven van geïntegreerde en multidisciplinaire zorg aan personen met een chronische zorgnood, wordt de organisatie van de eerstelijnszorg in Vlaanderen aangepast. Jo Vandeurzen, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin heeft hiervoor het startschot gegeven en legt met een oproep tot het vormen van eerstelijnszones het eerste puzzelstukje. Lokale besturen, zorg- en welzijnsvoorzieningen en hulp- en zorgverleners worden aangespoord zones af te bakenen van circa 100.000 Vlamingen. Op die schaal kan in elke zone de persoon met een zorgnood centraal staan en zorg geïntegreerd worden aangeboden. Voor de oprichting van eerstelijnszones voorziet de Vlaamse Regering ongeveer 10 miljoen euro.

Conferentie Eerstelijnszorg

Op 16 februari 2017 werd een conferentie georganiseerd met als thema ‘Reorganisatie van de Eerstelijnszorg in Vlaanderen’. In zes werkgroepen werd toen bepaald hoe de structuren van de eerste lijn zullen functioneren en welke ondersteuning ze bieden. In het verlengde daarvan werd ook de sturing van het beleidsniveau hertekend. Telkens stonden twee principes voorop:

  • De persoon met een zorgnood neemt een centrale positie in
  • Het zorgaanbod wordt geïntegreerd aangeboden

Hulpverlening op drie niveaus

De zorgaanbieders worden hierbij ondersteund door vereenvoudigde structuren op maximaal drie niveaus: de eerstelijnszone, de regionale zorgzone en het Vlaams niveau.

De Vlaamse Regering start dit hervormingstraject met een oproep voor de vorming van eerstelijnszones. Zo komen er een 60-tal in Vlaanderen. Daar komt het zwaartepunt te liggen van de praktijkondersteuning en de intersectorale samenwerking tussen lokale besturen, welzijn en gezondheid.

Per gebied van 400.000 à 500.000 inwoners in Vlaanderen komt er één regionale zorgzone. Meerdere eerstelijnszones vormen samen één regionale zone. Dit is het niveau waar de generalistische zorg en de gespecialiseerde zorg elkaar treffen om samen te bekijken hoe het zorgaanbod in de regio zich optimaal kan ontwikkelen uitgaande van de gedocumenteerde noden van de populatie. Op dit niveau wordt expertise gebundeld op vlak van dementie, geestelijke gezondheid, palliatie en preventie. En er wordt gestreefd naar een zo groot mogelijke afstemming met de op te richten ziekenhuisnetwerken in de regio.

Op Vlaams niveau komt er een Vlaams Instituut voor de Eerste Lijn dat data, methodieken en expertise ter beschikking stelt van de eerstelijnszones en de regionale zorgzones.

Oproep tot het vormen van eerstelijnszones

Jo Vandeurzen, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin: “Om deze hervorming tot leven te brengen lanceren we een oproep aan lokale besturen en zorgaanbieders uit de welzijns- en gezondheidszorg om gezamenlijk eerstelijnszones op te zetten. Deze zones capteren circa 75.000 tot 125.000 inwoners en worden aangestuurd door een Zorgraad.”

De nieuwe structuur zal drie actueel gesubsidieerde structuren vervangen en opslorpen: de Samenwerkingsinitiatieven Eerstelijnsgezondheidszorg (SEL), de Geïntegreerde Diensten Thuisverzorging (GDT) en de Lokale Multidisciplinaire Netwerken (LMN). Er zijn reeds 2 pilootprojecten van eerstelijnszones die de weg banen voor deze oproep en er zullen transitiecoaches aangesteld worden om de betrokken actoren op het terrein te begeleiden bij de gesprekken en vorming van de eerstelijnszones.

>> Voorstellen voor eerstelijnszones kunnen worden ingediend  tot 31 december 2017.