Projecten reorganisatie eerstelijnszorg

Het programma voor de reorganisatie van de eerste lijn definieerde 11 projecten en 1 communicatieproject om de geplande hervorming te realiseren. 

Een korte omschrijving van deze 11 projecten en hun (voorlopig) resultaat:

1. Afbakening van de eerstelijnszones en vorming en opstart van de (voorlopige) zorgraden

Dit project beoogde de territoriale afbakening van de eerstelijnszones en de vorming en opstart van de zorgraden als centrale structuur binnen de eerstelijnszones.

Resultaat: begin november 2019 hebben 60 Vlaamse eerstelijnszone (inclusief Brussel) een voorlopige zorgraad. Hiermee zitten we op planning om voor alle eerstelijnszones op 1 juli 2020 een erkende zorgraad te hebben die op dat ogenblik ook officieel van start zullen kunnen gaan.
 

2. Afbakening van de regionale zorgzones en vorming en opstart van de regionale zorgplatformen

Dit project beoogde de territoriale afbakening van de regionale zorgzones en de vorming en opstart van de regionale zorgplatformen als centrale structuur binnen de regionale zorgzones.
 
Resultaat: op 14 maart 2019 keurde de Vlaamse regering een mededeling goed waarin Vlaanderen werd opgedeeld in 14 regionale zorgzones.  Begin september 2019 werd een oproep gelanceerd voor pilootprojecten voor de vorming en opstart van regionale zorgplatformen.  De start van deze pilootprojecten is voorzien voor begin 2020. (link leggen met pagina over regionale zorgplatformen)

3. Oprichting Vlaams instituut voor de eerste lijn

Dit project was gericht op de oprichting van een Vlaams instituut voor de eerste lijn. De voornaamste opdracht die de beleidsvisietekst voor VIVEL voorzag is het ondersteunen van de zorgraden en hun medewerkers. Hiervoor diende ze alle kennis en expertise op het vlak van welzijn, gezondheidspromotie, preventie, curatie, rehabilitatie en palliatie samen te brengen. Daarnaast moest VIVEL op Vlaams niveau het centrale aanspreekpunt en het platform voor de dialoog van de eerstelijnsactoren met de overheid en met elkaar worden.

Resultaat: op maandag 14 januari werd VIVEL opgericht, gevolgd door een erkenning eind april 2019.  Sinds 1 september is VIVEL operationeel met een directeur, Caroline Verlinde, en 3 stafmedewerkers.

4. Ondersteuning eerstelijnspraktijkvormen en werken aan meer zorgcapaciteit in de eerste lijn

De doelstelling van dit project was om via het uitwerken van een vernieuwd impulsbeleid er meer zorgcapaciteit in de eerste lijn kan komen, met de focus op prioritaire (huisartsarme) zones, en met extra aandacht voor het tot stand komen van meer multidisciplinaire zorgpraktijken.

Resultaat: de projectwerkgroep bereikte in de lente van 2019 een akkoord over een gedragen visietekst die de basis zal vormen voor nieuwe regelgeving.

5. Zorgcoördinatie en casemanagement

Een hoeksteen van de reorganisatie van de eerstelijnszorg is de realisatie van meer geïntegreerde samenwerking in teams rond de persoon met (complexe) zorg- en ondersteuningsvragen.  Dit project moet leiden tot een nieuw regelgevend kader voor de samenwerking in multi-disciplinair teams rondom de persoon en de financiering van specifieke rollen hierin : zorgcoördinatie en casemanagement.

Resultaat: de projectwerkgroep finaliseert in de herfst van 2019 een visietekst dat de basis zal vormen voor een uitvoeringsbesluit van het nieuw eerstelijnsdecreet.

6. Naar een digitale eerste lijn

De succesvoorwaarde voor een toegankelijke en geïntegreerde eerste lijn is een goed functionerende digitale omgeving waar aan zorgplanning en zorgcoördinatie kan worden gedaan en alle benodigde instrumenten (agenda, journaal, werkplanning, communicatie, leggen van zorgrelaties…) hiervoor beschikbaar zijn. 

Resultaat: in het voorjaar van 2019 werd een voorstudie (business-case) voor een digitaal zorg- en ondersteuningsplan afgerond die sindsdien de basis vormt voor een realisatietraject.  Inmiddels werden hiervoor middelen en mankracht vrijgemaakt.  In het najaar van 2019 wordt de focus bepaald voor het bereiken van eerste realisaties in de komende jaren.

7. Uitbouw geïntegreerd breed onthaal (GBO)

In dit reeds bestaande project binnen het departement WVG werdin het kader van de reorganisatie van de eerste lijn extra aandacht besteed aan de link met de toekomstige zorgraad, de afstemming met de territoriale afbakening van de eerstelijnszones en de inschakeling van de GBO-werking in de opstart van processen van zorgcoördinatie en casemanagement.
 
Resultaat: GBO-projecten dienen sinds begin 2019 rekening te houden met de afbakening van de eerstelijnszones.  Ook wordt nagedacht over een projectoproep GBO die zich richt op de doorverwijzing van kwetsbare groepen naar de nodige zorg.

8. Mantelzorg als volwaardige partner in de eerstelijnszorg

In dit project wordt vooral nagegaan hoe de inzichten uit het Vlaams antelzorgplan kunnen toegepast worden gemaakt voor zorgraden. 
 
Resultaat: de inkanteling van het Vlaams expertisepunt mantelzorg in het Vlaams Instituut Eerste Lijn (VIVEL) zal ervoor zorgen dat er voldoende aandacht voor mantelzorg besteed wordt binnen zorgraden..

9. De sociale kaart

Een kwaliteitsvolle en volledige sociale kaart is een belangrijke hoeksteen voor een toegankelijke eerstelijnszorg en een vlotte organisatie van zorg met de persoon met een zorg- en ondersteuningsvraag als regisseur van haar/zijn eigen zorgproces. 

Resultaat: dit project is een volgehouden inspanning dat stap voor stap resultaat boekt op weg naar het einddoel: een volledige, vlot bruikbare sociale kaart.  Zo werd de afgelopen jaren gewerkt aan de organisatie van de lokale invoer van gegevens, de koppeling aan externe databanken en technische verbeteringen aan de website.

10. Basisopleiding en permanente vorming

De nieuwe visie op eerstelijnszorg vergt dat hulpverleners en zorgverstrekkers in de toekomst nieuwe vaardigheden zullen moeten verwerven, zowel in hun basisopleiding als via navorming.  In dit project werd genalyseerd wat we in de toekomst aan competenties verwachten en wat via het huidige aanbod kan verworven worden.

Resultaat: deze analyse werd voor de zomer 2019 afgewerkt en zal aan VIVEL worden overhandigd om hiermee verdere stappen te zetten, in overleg met opleidings- en vormingspartners.

11. Zorggeletterdheid en het belang van patiëntenparticipatie

Dankzij de medewerking van het Fonds Daniël De Coninck konden we inzetten op het in kaart brengen en beschrijven van belangrijke randvoorwaarden voor het versterken en opbouwen van gezondheidsvaardigheden bij specifieke doelgroepen of bredere populaties.  Samen met het Vlaams Patiëntenplatform onderzochten we hoe kwaliteitsvolle patiëntenparticipatie kan gerealiseerd worden.

Resultaat: 2 eindrapporten die ter beschikking staan van het beleid, het werkveld en VIVEL. Het Fonds Daniël De Coninck heeft inmiddels 11 projecten goedgekeurd waar men werkt aan het versterken van gezondheidsvaardigheden in Vlaanderen

pdf bestandsamenvatting van de 8 goedgekeurde projecten over de reorganisatie eerstelijn (582 kB)