Procesbegeleiding voor preventie binnen Zorg en Welzijn

  • 10 januari 2018

Situering en beschrijving van het project

Het project ‘procesbegeleiding Preventie in Zorg en Welzijn’ kadert in de nieuwe preventieve gezondheidsdoelstelling ‘Gezonder leven’.

Binnen die doelstelling zijn subdoelstellingen geformuleerd voor goed bestuur, voor een preventief gezondheidsbeleid rechtstreeks naar de burger en in verschillende maatschappelijke sectoren, de zogenaamde settings, zoals: gezin, vrije tijd, onderwijs, werk, zorg en welzijn, gezonde buurt.

Het project ‘procesbegeleiding preventie binnen zorg en welzijn’ kadert in de subdoelstelling voor de setting ‘Zorg en welzijn’ en wil procesgeleiders ter beschikking stellen om voorzieningen te helpen bij het opstarten of versterken van een eigen duurzaam preventiebeleid t.a.v. de cliënten in de voorzieningen. Dit beleid is afgestemd op de Vlaamse prioriteiten en houdt rekening met de eigen behoeften en keuzes.

Hiertoe ontwikkelen de partnerorganisaties binnen preventie op evidentie gebaseerde preventiemethodieken. Dit aanbod van methodieken en de strategieën om ze te implementeren, zullen afgestemd zijn op setting in kwestie.

De procesbegeleider, die door de partnerorganisaties gevormd zal worden voor één of meerdere preventiemethodieken, doorloopt met de voorziening een traject en wordt hiervoor vanuit het project vergoed per prestatie. Er wordt nog onderzocht of er sprake zal zijn van een eigen bijdrage door de voorziening. De taak van de procesbegeleider bestaat dus uit het overbrengen van inhoudelijke en concrete expertise en uit het fungeren als ‘helpdesk’ voor adviesvragen. Hij helpt de voorziening bij het implementeren van de methodieken en ondersteunt door o.a. deskundigheidsbevordering en praktische tips de trekker(s) binnen de voorziening.

Het is niet de bedoeling dat de procesbegeleiders zelf het beleid in de voorziening uitvoeren. Als ‘tegenprestatie’ voor het ter beschikking stellen van de procesbegeleiding wordt immers een engagement gevraagd van de voorziening die een duurzame verderzetting garandeert. Dit houdt bijvoorbeeld in dat:

  • preventie een permanent aandachtspunt blijft van het globale beleid van de voorziening;
  • er draagvlak is bij de directie en personeel en waar relevant ook bij de gebruikers;
  • er een of meerdere interne trekkers binnen de voorziening worden aangeduid en gedeeltelijk vrijgesteld;
  • de activiteiten gemonitord en geëvalueerd worden.

In een eerste fase zet het project ‘procesbegeleiding preventie binnen zorg en welzijn’ in op val- en fractuurpreventie, ondervoeding, preventieve mondzorg en psychofarmaca in woonzorgcentra. Later kan dan uitgebreid worden naar andere thema’s of naar andere voorzieningen binnen zorg en welzijn.

Om voldoende draagkracht te creëren en om een participatief traject te verzekeren voor het realiseren van de gezondheidsdoelstelling ‘Gezonder Leven’ worden onder andere settinggerichte werkgroepen opgericht. In dit kader en specifieke voor dit project ‘procesbegeleiding’, zal overleg opgestart worden met de sector en verschillende relevante experten. Het is de bedoeling om hiervoor voldoende tijd uit te trekken.

Organisatie en financiering

De projecthouder, een samenwerkingsverband tussen het Vlaams Instituut Gezond Leven en Vlaamse Logo’s, heeft de opdracht om in overleg met de verschillende stakeholders een model uit te werken voor de organisatie van de procesbegeleiding. Zo zal er ook met de sector bekeken worden hoe intens de begeleiding moet zijn en in welke mate er, nadat de voorzieningen zelf aan de slag gaan, nog nazorg (consult of advies) nodig is. Dit zal afhangen van het thema, de methodiek en de ervaring van de voorziening ter zake. In elk geval zal het aanbod voldoende flexibel moeten zijn. Wellicht zal er ook een maximum aan gesubsidieerd aantal uren procesbegeleiding (per jaar) per voorziening moeten vastgelegd worden.

Het voorgestelde model zal dan getoetst worden en beschreven worden in een ministerieel besluit dat zal voorgelegd worden aan de Inspectie van Financiën en de minister van begroting en zal meegedeeld worden aan de Vlaamse Regering.

Dit besluit zal ten minste volgende elementen bevatten:

  • de kwaliteitsvereisten om in aanmerking te komen voor financiering (met inbegrip van de randvoorwaarden en verwachtte engagementen van de voorzieningen);
  • de tarieven voor de procesbegeleiding en het aandeel van de voorzieningen of diensten hierin;
  • de uitbetalingsmodaliteiten voor de procesbegeleiding.

Momenteel is voorzien dat de middelen voor de procesbegeleiding niet ter beschikking worden gesteld aan de woonzorgcentra, maar aan de procesbegeleiders zelf ter beschikking worden gesteld.

Er is geen open-end financiering, maar de toewijzing gebeurt op basis van de beschikbare middelen. Minimum 85% van het subsidiebedrag van 3.785.000 euro moet aangewend worden voor de uitbetaling van begeleidingsprestaties en maximum 15% kan worden aangewend voor andere kosten.

Het staat de voorzieningen vrij om al dan niet in te gaan op dit aanbod. Voorzieningen die al zelf een heel traject doorlopen hebben zullen wellicht een minder intense begeleiding nodig hebben dan anderen die nog niet zo ver staan. We gaan er van uit dat het versterken van goede praktijken inspirerend werkt voor anderen.

Evaluatie

Eén van de opdrachten van de opdrachthouder is het monitoren en evalueren van de organisatie van de procesbegeleiding. Dit houdt onder andere in dat de voortgang van de organisatie van de procesbegeleiding permanent wordt opgevolgd en er minstens jaarlijks wordt over gerapporteerd aan het agentschap, met inbegrip van een financiële verantwoording.

Hoe het effect van de toepassing van de verschillende methodieken zal geëvalueerd worden dient afzonderlijk per methodiek te worden uitgewerkt.

Meer info

pdf bestandBesluit van de Vlaamse regering van 15 december 2017 tot toekenning van een subsidie aan het Vlaams Instituut Gezond Leven vzw (3.27 MB)