Verenigingen van gebruikers en mantelzorgers

Verenigingen van gebruikers en mantelzorgers geven advies en informatie aan gebruikers en mantelzorgers en komen ook op voor hun belangen.

De verenigingen brengen daarvoor gebruikers en mantelzorgers regelmatig samen om te overleggen. Daarnaast organiseren ze zelf initiatieven waarbij gebruikers en mantelzorgers die in soortgelijke situaties zitten, elkaar ontmoeten. De verenigingen kunnen ook deelnemen aan dergelijke initiatieven die andere actoren organiseren.

Elke vereniging brengt ook een informatieblad uit. Hun leden lezen daarin relevante informatie voor gebruikers en mantelzorgers. De verenigingen maken ook deel uit van het het Vlaams Expertisepunt Mantelzorg, dat mantelzorgers ondersteunt met informatie en tips.

De overheid verwacht van de verenigingen dat ze alle mogelijke probleemsituaties inventariseren waarmee gebruikers en mantelzorgers te maken krijgen. Zij moeten de knelpunten, die daarbij naar boven komen, signaleren aan de overheid.

Gebruikers van thuiszorg of ouderenzorg en hun mantelzorgers kunnen gratis lid worden van een vereniging van gebruikers en mantelzorgers.

Erkenning of melding

Een vereniging van gebruikers en mantelzorgers kan, maar hoeft niet, erkend te worden door Zorg en Gezondheid.

Momenteel kunnen geen nieuwe verenigingen erkend worden, want het maximale aantal van 6 verenigingen is bereikt. Erkende verenigingen kunnen jaarlijks subsidies krijgen als daarvoor voldoende middelen beschikbaar zijn. Verenigingen die subsidies ontvangen, moeten jaarlijks een financieel verslag bezorgen.

Wie een vereniging van gebruikers en mantelzorgers wil oprichten zonder die te laten erkennen, moet dat wel altijd vooraf melden aan Zorg en Gezondheid.

Kwaliteitsdecreet

Het kwaliteitsdecreet van 17 oktober 2003 wil de kwaliteit van de hulp en de zorg bevorderen door voorzieningen ertoe aan te zetten die kwaliteit voortdurend te bewaken en te verbeteren. Voor de verenigingen van gebruikers en mantelzorgers is het decreet in werking getreden op 1 januari 2010.

Alle verenigingen van gebruikers en mantelzorgers moeten:

Inspectie

Zorg en Gezondheid erkent en subsidieert verenigingen van gebruikers en mantelzorgers. Om erop toe te zien dat een erkende vereniging voldoet aan de erkennings- en subsidiëringsvoorwaarden, kan er in de vereniging een inspectie uitgevoerd worden.

Die inspecties worden niet uitgevoerd door Zorg en Gezondheid, maar door Zorginspectie van het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin.

De inspecties gebeuren niet met een vaste regelmaat. Inspecties worden in principe altijd aangekondigd. Er kunnen echter ook onaangekondigde inspecties gebeuren, waarbij de inspecteurs een aantal specifieke erkenningsnormen bekijken. Dat is meestal naar aanleiding van een klacht of van tekorten in het jaarverslag.