Binnenmilieu

De lucht en de omgeving binnenskamers noemen we 'het binnenmilieu'. De kwaliteit van het binnenmilieu is belangrijk, zeker als je bedenkt dat we tot 85% van onze tijd binnenshuis doorbrengen, driekwart daarvan in de eigen woning. Bovendien zijn het juist de meest gevoelige personen zoals zeer jonge kinderen, bejaarden of zieken die de meeste tijd binnenshuis doorbrengen. 

Het binnenmilieu is meestal zelfs ongezonder dan de omgeving buiten (het buitenmilieu). Een ongezond binnenmilieu kan gezondheidsklachten zoals luchtwegklachten, allergieën, irritatie van neus- en keelslijmvlies, vermoeidheid en hoofdpijn veroorzaken.

Factoren die de kwaliteit van het binnenmilieu beïnvloeden

De kwaliteit van het milieu in een woning of publiek toegankelijk gebouw wordt vooral bepaald door 

  • het gebouw zelf: bv. de gebruikte bouwmaterialen, bouwtechnische aspecten en ventilatie- en isolatievoorzieningen.
  • het gedrag van de bewoner of de gebruiker van een gebouw: bv. de producten die gebruikt worden of de mate waarin geventileerd wordt.

Je bepaalt dus zelf mee de kwaliteit van je binnenmilieu door ervoor te zorgen dat zo weinig mogelijk ongezonde stoffen vrijkomen in het gebouw en daarnaast goed te ventileren en verluchten.

De belangrijkste schadelijke stoffen in huis komen van:

  • vocht 
  • roken
  • verbranding (koken op gas, keuken- en badgeisers zonder afvoer, allesbranders en open haarden)
  • bouw- en inrichtingsmaterialen
  • doe-het-zelf-activiteiten
  • schoonmaak- en bestrijdingsmiddelen

Aandachtspunten voor een gezond binnenmilieu

De belangrijkste aandachtspunten bij het streven naar een gezond binnenmilieu zijn, wat het gebouw of uitvoeringswerken betreft:

Kruipruimten Radioactieve stoffen, vluchtige toxische stoffen (formaldehyde, oplosmiddelen), vezels (asbest, glaswol, steenwol), stofdeeltjes, voedingsbodem voor micro-organismen.
Luchtbehandelingsinstallatie Vervuilde filters vormen een goede voedingsbodem voor micro-organismen, koolfilters van dampkappen met recirculatie kunnen na gebruik van enkele maanden nitrosaminen afgeven.
Vocht en vochtplekken Vocht is een belangrijke factor voor de groei van micro-organismen, zoals vocht door huishoudelijke werkzaamheden (wassen, koken, stoken), vochtdoorslag, optrekkend vocht, lekkage; vooral bij isolatie en onvoldoende ventilatie.
Gas- en stookinstallatie CO, NOx, PAKs, stof (vooral afvoerloze apparatuur, allesbranders, openhaarden)
Woninginrichting, doe-het-zelf Behalve met de woning als bouwwerk moet u ook rekening houden met het verkeer, de buren en de milieupollutie. In de woning zelf zijn de bewoning, huishoudartikelen, tabak, huisdieren en huisstof beïnvloedende factoren.

Lees hier meer over een gezond binnenmilieu.

Richt- en interventiewaarden

Het binnenmilieubesluit formuleert voor een aantal chemische, biologische en fysische factoren in het binnenmilieu waarden die zoveel mogelijk moeten worden bereikt of gehandhaafd en waarden die actie vereisen omdat het blootstellingsniveau een risico kan inhouden. De factoren en hun waarden staan beschreven in de bijlage van het binnenmilieubesluit: pdf bestandbijlage van het binnenmilieubesluit (176 kB)

Een onderzoek van het binnenmilieu aanvragen

Door alle moderne ontwikkelingen stijgen de overlast en de gezondheidsklachten door schadelijke stoffen in binnenmilieu in woningen en publiek toegankelijke gebouwen. Zorg en Gezondheid en de medisch milieukundigen zijn bevoegd om een onderzoek in te stellen naar mogelijke gezondheidsrisico's en gezondheidsklachten door het binnenmilieu. We besteden hierbij extra aandacht aan gebouwen waar men langdurig aanwezig is, zoals scholen en kinderopvang.  

Een beheerder of gebruiker van een publiek toegankelijk gebouw kan rechtstreeks bij de medisch milieukundige bij het Logo of bij Zorg en Gezondheid een aanvraag tot onderzoek van het binnenmilieu indienen.

Binnenmilieu op school
Binnenmilieu in de kinderopvang

Een gezond binnenmilieu speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van elk kind, thuis en in de kinderopvang. De leidraad 'omgevingsfactoren voor de kinderopvang' geeft informatie over verschillende omgevingsfactoren die de gezondheid van kinderen in de kinderopvang kunnen beïnvloeden en bevat ook aanbevelingen rond een gezond (binnen)milieu in de kinderopvang om de risico's voor de gezondheid tot een minimum te beperken.

Regelgeving: Binnenmilieubesluit

Het binnenmilieubesluit bevat richtlijnen die een gezond binnenmilieu omschrijven, inclusief richtwaarden en interventiewaarden.

Actieweek 'Gezond binnen: dat lucht op'

Mensen brengen zo’n 85% van hun tijd binnen door. Een niet te onderschatten probleem, want uit onderzoek blijkt dat de lucht binnen vaak meer vervuild is dan de lucht buiten. Om daar iets aan te doen organiseren het Vlaams Instituut Gezond Leven vzw en de Vlaamse Logo’s, op vraag van het Agentschap Zorg en Gezondheid, de actieweek ‘Gezond Binnen: dat lucht op’, van 15 tot 19 november 2021. Met de actieweek willen ze Vlaamse gemeenten en lokale organisaties stimuleren om actie te ondernemen rond een gezond binnenluchtklimaat.