Legionellabesmettingen in de regio Evergem

Wat is legionella en hoe word je ziek?

Legionella is een longontsteking die veroorzaakt wordt door de legionellabacterie. Deze bacteriën bevinden zich in de bodem en in water, meestal in kleine aantallen, die geen gevaar vormen. De legionellabacterie vormt pas een probleem als ze zich heeft kunnen vermenigvuldigen. Dit gebeurt vooral in stilstaand water met een temperatuur tussen 20 en 50 graden. Besmetting ontstaat door inademing van zeer kleine, besmette waterdruppeltjes die verneveld worden. Je kunt niet besmet raken door het drinken van water. De ziekte is niet overdraagbaar van de ene persoon op de andere. Ook huisdieren kunnen niet besmet worden.

Hoeveel mensen zijn er nu ziek in de regio Evergem, en wie zijn ze?

Momenteel, op maandag 13 mei, zijn er 16 mensen besmet geraakt met legionella. De patiënten variëren in leeftijd tussen de 25 en 90 jaar, met een gemiddelde van 59 jaar. Zes van hen zijn ouder dan 65, negen hebben een chronische ziekte of een verminderde weerstand. Dit bevestigt dat vooral oudere of verzwakte mensen gevoeliger zijn voor de ziekte. Legionella komt uiterst zelden voor bij kinderen.

Waar worden mensen ziek?

Zeven van de 16 patiënten wonen in Evergem en nog twee wonen aan de grens in Oostakker. Dat blijft erop wijzen dat de bron van de besmetting in de buurt van Evergem (zuidelijke kanaalzone) gezocht moet worden.

Er zijn ook een paar mensen die wat verderaf wonen, die ziek geworden zijn. Van sommige van hen weten we dat zij zich soms ook naar Evergem verplaatsen (vb. voor werk).

Een precieze wijk, zone of straten afbakenen waar de besmetting gebeurd is, kunnen we niet doen. 

Gezien de grote verschillen in leeftijd en profiel van de patiënten, is het wel zo goed als zeker dat de besmettingen niet in een woning of zelfs in een ander gebouw hebben plaatsgevonden. Daarvoor hebben die mensen te weinig raakvlakken (ze bezoeken niet dezelfde sportclub, niet hetzelfde winkelcentrum enzovoorts).

Het lijkt erop dat de zieke mensen ergens in de open lucht in contact gekomen zijn met de bacterie. Vandaar dat de Vlaamse overheid de bron in de eerste plaats zoekt in de zogeheten “koeltorens” van de industrie in de (vooral zuidelijke) Gentse kanaalzone. Vanuit zo’n koeltoren kan een waternevel met de legionellabacterie ergens neergeslagen zijn.

Wat met de bron, is die er nog en waar?

De patiënten die in het weekend werden opgenomen in het ziekenhuis, zijn later ziek geworden dan de eerste groep patiënten. Dat kan er op op wijzen dat de bron van de besmetting nog niet verdwenen is. Zorg en Gezondheid zal de komende dagen nauwgezet blijven opvolgen of er nog nieuwe patiënten bijkomen, en wanneer zij ziek geworden zijn.

Ook het onderzoek naar de mogelijke locatie van die bron gaat verder. De afgelopen dagen liet Zorg en Gezondheid waterstalen afnemen in de koeltorens van 17 bedrijven. Omdat de bacterie eerst moet kunnen groeien in zo’n waterstaal, zal het tot volgende week maandag (20 mei) duren eer er resultaten zijn van die stalen.

Dergelijke bedrijven moeten sowieso meerdere keren per jaar legionellametingen doen en ook die resultaten werden opgevraagd. Van nog twee andere bedrijven worden deze week stalen genomen. De bedrijven werken overigens zeer goed mee aan dit onderzoek.

Ook onderzoekt Zorg en Gezondheid samen met de gemeentes of er nog andere dergelijke koeltorens of vernevelingsinstallaties zijn die onderzocht moeten worden.

Zorg en Gezondheid zal de komende dagen de patiënten nog verder bevragen om op zoek te gaan naar locaties die ze met elkaar gemeenschappelijk hebben. Er is momenteel dus nog geen enkele aanwijzing waar de bron van de besmetting precies ligt. Maar Zorg en Gezondheid is er wel zeker van dat het niet in een woning, school of ander gebouw is.

De kans blijft groot dat precieze bron van deze besmetting nooit achterhaald zal worden. Dat is meestal zo bij een legionellabesmetting. De besmettingsbron kan alweer verdwenen zijn op het moment dat je die locatie onderzoekt.

Wanneer stopt zo’n uitbraak?

Dat valt niet te voorspellen. Nu is het vooral afwachten of er de komende dagen nog patiënten bijkomen die op een nog latere datum ziek geworden zijn.

Wat kan ik doen om mij te beschermen?

Preventief kan je niets doen. We willen benadrukken dat de kans dat je ziek wordt sowieso klein is. ook al zou de besmettingsbron nog niet verdwenen zijn. Zelfs als je in contact komt met de bacterie en die inademt, dan nog zullen de meeste mensen er niet ziek van worden. Binnen blijven is helemaal niet nodig. Aangezien de bron van de besmetting ook niet in een woning zit, is het veilig om het water van de kraan te gebruiken zoals altijd, om te drinken, douchen, wassen, voor waterspelletjes met de kinderen, etc.

Krijg je koorts, ben je kortademig en moet je hoesten, ga dan langs bij je huisarts. De huisartsen in de regio zijn verwittigd en zijn extra aandachtig voor de symptomen van legionella.

Waar kan ik terecht met mijn vragen?

Op de website van de gemeentes en deze website vindt u de laatste stand van zaken en zullen updates verschijnen zodra er meer nieuws is.

Met uw vragen kan u ook terecht bij de informatiedienst van de stad Gent: Gentinfo, op 09 210 10 10.