Gouverneurs, lokale besturen en eerstelijnszones krijgen handleiding om schakelzorgcentra voor te bereiden

  • 27 maart 2020

Momenteel hebben de ziekenhuizen nog voldoende opvangcapaciteit om alle patiënten op te nemen die zich aandienen. Wanneer de toestroom van patiënten zo sterk oploopt dat ziekenhuizen dreigen vol te lopen, dan zullen bepaalde patiënten tijdelijk opgevangen kunnen worden in schakelzorgcentra. Die centra zorgen zo voor extra noodcapaciteit. Zorg en Gezondheid heeft nu een draaiboek opgesteld waarmee de gouverneurs, lokale besturen en zorgverleners op het terrein snel de uitvoer kunnen starten van dergelijke schakelzorgcentra. Afhankelijk van de nood kunnen er tot 30 centra in heel Vlaanderen opgericht worden. 

Wouter Beke, Vlaams minister: “We moeten klaar staan als er in bepaalde regio’s te veel druk op de ziekenhuizen komt. Schakelzorgcentra zullen dan een buffer bieden om bepaalde patiënten uit het ziekenhuis te houden of te halen. Via de gouverneurs vragen we om alles in gereedheid te brengen, zodat snel gestart kan worden. Daarvoor hebben we een draaiboek opgesteld.”  

In dat draaiboek staan concrete richtlijnen en adviezen over wie wat moet doen om een schakelzorgcentra op te richten, welke logistieke voorwaarden vervuld moeten worden, wie de doelgroep is en welk personeel voorzien moet worden in de centra.

De schakelzorgcentra moeten georganiseerd worden op het niveau van de eerstelijnszones, met potentieel één schakelzorgcentrum per twee of drie eerstelijnszones. Met 60 dergelijke eerstelijnszones in Vlaanderen, betekent dat dat er in totaal een 30-tal schakelzorgcentra kunnen ontstaan. Ze zouden starten met een 30-tal bedden per schakelzorgcentrum maar ze moeten voorzien om te kunnen uitbreiden tot 50.

Bart Somers, minister van Binnenlands Bestuur: “De gouverneurs zullen in elke regio een noodplanningscoördinator aanstellen en de opdracht geven te zoeken naar geschikte infrastructuur. Dat kunnen bijvoorbeeld hotels zijn, leegstaande zorggebouwen, kloosters enzovoorts. Daarnaast moeten de nodige administratieve en logistieke afspraken gemaakt worden om het schakelcentrum zeer snel op te starten wanneer dat nodig zou zijn. Naast financiële ondersteuning die voorzien zal worden, zorgt dit draaiboek voor de praktische ondersteuning van de lokale partners.”

De Vlaamse overheid zal een duidelijk signaal geven om de schakelzorgcentra in een bepaalde regio in nood te activeren. 

Het doelpubliek voor deze centra zijn enerzijds mensen, zowel COVID-19-patiënten als anderen, die medisch gezien het ziekenhuis mogen verlaten, maar die (dikwijls om sociale redenen) nog niet naar huis kunnen, bijvoorbeeld omdat de zorg thuis nog niet continu gegarandeerd kan worden. Anderzijds kunnen ook COVID-19-patiënten opgevangen worden die nog herstellend zijn, maar die al sterk genoeg zijn om het ziekenhuis te verlaten, zolang zij maar zorgvuldig klinisch toezicht krijgen zodat ze bij eventuele achteruitgang snel terug naar het ziekenhuis verwezen worden. Ook vanuit de triageposten van de huisartsen en in heel precaire situaties vanuit de thuissituatie zelf kunnen mensen naar de schakelopvang gestuurd worden (mits medische check via de spoeddienst van het ziekenhuis) in afwachting van ziekenhuisopname of een terugkeer naar huis. 

Personeel vinden voor deze centra is wellicht de grootste uitdaging. Het draaiboek geeft aan welke profielen nodig zijn, de lokale besturen en eerstelijnszones moeten onderzoeken waar ze die profielen in hun regio kunnen halen. 

Er zal financiering voorzien worden voor de werking van de schakelzorgcentra, die nog concreter uitgewerkt wordt. Voorbereiden is nu de eerste opdracht.