Gonorroe

Samenvatting richtlijn

Kliniek

Urogenitale gonorroe:

  • bij 90-95% van mannen (urethrale afscheiding, dysurie)
  • bij 40-70% van vrouwen (vaginale afscheiding, dysurie)

Orofaryngeale en anorectale gonorroe:

  • bij 10-30% van mannen en vrouwen (anale slijmerige afscheiding of ongemak/pijn/jeuk)

Diagnose

PCR (hoogste sensitiviteit 2 weken na  het risicocontact)

  • Man: voorkeur 1ste straalsurine (uitsluiten urogenitale gonorroe)
  • Vrouw: voorkeur swab cervix of diepvaginaal

Kweek voor resistentiebepaling vooral bij therapiefalen.

Incubatieperiode

Gemiddeld 8 dagen (2 dagen tot 2 weken)

Besmettelijke periode

Gonorroe is besmettelijk tijdens de incubatietijd, tijdens de klinische fase en bij een asymptomatische infectie.

De patiënt is niet meer besmettelijk 24 uur na start van antibiotica waarvoor de stam gevoelig is. Uit voorzorg worden seksuele contacten tot een week na de behandeling afgeraden.

Reservoir

Humaan.

Besmettingsweg

  • Via seksueel contact;
  • Van moeder op kind perinataal.

Risicogroepen

Personen met wisselende onbeschermde seksuele contacten, mannen die seks hebben met mannen (MSM), sekswerkers en hun klanten. Pasgeborenen van wie de moeder gonorroe heeft.

Maatregelen bij een geval

 

1. Bronopsporing

Zie contactonderzoek.

2. Contactonderzoek en partnerwaarschuwing

Criteria voor partnerverwittiging:

  • symptomatische gonorroe: seksuele contacten  4 tot 6 weken voor start klachten.
  • asymptomatische gonorroe: seksuele partners afgelopen 6 maanden;
  • bij waarschijnlijkheidsdiagnose: huidige partner(s), partnerverwittiging aan te passen bij definitieve diagnose;

3. (Chemo)profylaxe 

Indien nodig voor seksuele partners standaardbehandeling toedienen

(ceftriaxone 500 mg IM plus azitromycine 2 gr PO).

4. Wering

Bij sekswerkers tot na behandeling.

Meldingsplichtig

Ja, Een meldingsplichtige infectieziekte aangeven

pdf bestandRichtlijn gonorroe (versie 2017) (507 kB)

Criteria

Epidemiologische criteria

transmissie van mens op mens (seksueel contact of verticale transmissie)

Criteria voor laboratoriumconfirmatie

Waarschijnlijk labocriterium

  • microscopische detectie van intracellulaire gram negatieve diplokokken in een urethraal staal bij een man of in een endocervicaal staal bij een vrouw

Laboratoriumconfirmatie

  • Minstens één van de volgende:
    • isolatie van Neisseria gonorrhoeae uit een klinisch staal
    • detectie van nucleïnezuur van Neisseria gonorrhoeae in een klinisch staal

Gevalsdefinitie

Waarschijnlijk

  • patiënt met passend klinisch beeld en één van volgende:
    • epidemiologische criteria
    • waarschijnlijk labocriterium

Bevestigd

  • patiënt met passend klinisch beeld EN laboratoriumconfirmatie

Partnerverwittiging

Partnerverwittiging behoort tot de kern van de preventie van soa's en hiv. Partnerverwittiging is onderdeel van een professionele norm, in elke setting waar soa's en hiv wordt getest of waar soa's worden behandeld. Deze professionele norm maakt deel uit van hoger vermelde richtlijn over de aanpak van gonorroe en andere soa's.

Doel partnerverwittiging

Het tijdig en anoniem informeren van de sekspartner(s) en seksuele contacten door de zieke waarbij een soa is vastgesteld heeft als doel:

  • het voorkomen van verdere verspreiding van soa's door zich te laten testen
  • (vroeg) behandeling om mogelijke complicaties te voorkomen
  • het voorkomen van herinfecties
  • het voorkomen van een infectie (postexpositieprofylaxe bij hiv)

Wanneer is partnerverwittiging noodzakelijk?

  • als er een soa is gediagnosticeerd
  • als de zieke toestemming geeft om de sekspartners (anoniem) te verwittigen

Brief partnerverwittiging

Elke zieke met gonorroe die anoniem zijn sekspartners of seksuele contacten wil verwittigen, kan de standaardbrief gebruiken. Die kwam tot stand in samenwerking met Sensoa en het soa-overleg Vlaanderen. Deze brief is een handig hulpmiddel voor de zieke en de hulpverlener.