Erkenningsnormen voor psychiatrische verzorgingstehuizen

Om erkend te worden en te blijven moet een psychiatrisch verzorgingstehuis voldoen aan een aantal normen of criteria. Het gaat o.m. om:

  • de huisvesting;

  • de zorgverlening;

  • het personeel;

  • de functionele en organisatorische werking;

  • de specifieke brandveiligheidsaspecten voor voorzieningen, zonder afbreuk te doen aan de federale basisnormen over de brandveiligheid van gebouwen.

Hieronder vindt u een aantal wijzigingen van de erkenningsnormen sinds 2019. De volledige erkenningsnormen vindt u in het uitvoeringsbesluit van het overnamedecreet.

Opnamecapaciteit en instroombeleid

De opnamecapaciteit van een psychiatrisch verzorgingstehuis legt het maximale aantal zorggebruikers vast dat het psychiatrisch verzorgingstehuis dagelijks gelijktijdig kan ondersteunen op basis van een verblijfsovereenkomst.  

Het psychiatrische verzorgingstehuis moet over een instroombeleid beschikken dat is gecommuniceerd en afgestemd binnen het geestelijke gezondheidsnetwerk (het netwerk 107) met andere relevante netwerkpartners. Het PVT moet deze procedure periodiek evalueren.   

Normen voor de verblijfsovereenkomst 

Psychiatrisch verzorgingstehuizen sluiten een verblijfsovereenkomst af met hun zorggebruikers.

De verblijfsovereenkomst moet minimaal volgende elementen te bevatten:

  1. de identificatie van het psychiatrisch verzorgingstehuis en de zorggebruiker;
  2. de belangrijkste verblijfsvoorwaarden;
  3. de begindatum;
  4. de duur van de overeenkomst;
  5. de kosten ten laste van de zorggebruiker die niet in de verblijfskosten zijn inbegrepen;
  6. de specifieke regelingen als de zorggebruiker tijdelijk afwezig is of overleden;
  7. de opzegvoorwaarden voor het verblijf;
  8. de klachtenprocedure;
  9. de verblijfskosten;
  10. de proefperiode.

De overeenkomsten beëindigen of wijzigen

Een verblijfsovereenkomst beëindigen gebeurt:

  • In onderling akkoord
  • Bij opzeg door 1 van de partijen
  • Bij overlijden van de zorggebruiker

Wijziging van deze overeenkomsten gebeuren mits voorafgaande kennisgeving.

Opzegtermijnen

  • 30 dagen opzegtermijn indien de zorggebruiker opzegt. Gebeurt deze opzeg door de zorggebruiker in de eerste dertig dagen van opname (proefperiode), dan is er een verkorte opzegtermijn van 7 dagen.
  • Indien het PVT opzegt:
    • 60 dagen: als volgens psychiater definitieve overplaatsing naar een meer passende voorziening noodzakelijk is. Het PVT kan er dan wel voor opteren om de opzegtermijn te verlengen, indien nog geen passende voorziening is gevonden.
    • 30 dagen: als volgens het oordeel van de beheerinstantie het gedrag van de zorggebruiker ernstig storend is voor de andere zorggebruikers of als het gedrag van de zorggebruiker de zorg in ernstige mate verhindert. Het PVT kan er dan wel voor opteren om de opzegtermijn te verlengen, indien nog geen passende voorziening is gevonden.
    • Gebeurt deze opzeg door het PVT in de eerste dertig dagen van opname (proefperiode), dan is er een verkorte opzegtermijn van 30 dagen.

De opzeggingstermijn begint op de eerste werkdag die volgt nadat de opzegging is ontvangen door de zorggebruiker of het PVT.

De opzeg moet gebeuren met een aangetekende brief of tegen afgifte van een ontvangstbewijs.

Infrastructuurnormen

  • Een psychiatrisch verzorgingstehuis heeft minstens 10 plaatsen. Er is geen maximum.
  • Er wordt geëxpliciteerd dat in bouwplannen opgesteld vanaf 1 januari 2019 wordt gestreefd naar een zo groot mogelijk aantal eenpersoonskamers.
  • De minimale oppervlakten van de kamers is niet veranderd. Er wordt wel geëxpliciteerd dat in geval van nieuwbouw de voorkeur gaat naar ruimere kamers.
  • Elke verdieping moet minstens over een toilet beschikken in bouwplannen opgesteld vanaf 1 januari 2019.
  • Minimaal 20% van de kamers moet rolstoelaangepast zijn in bouwplannen opgesteld vanaf 1 januari 2019.
  • De verplichte aanwezigheid van een lift.
  • Verplichting tot het aanbrengen van bij - voorkeur elektronische - adequate branddetectiesystemen en het organiseren van vorming over brandveiligheid voor zowel zorggebruikers als personeel.

Personeelsnormen

  • De taken van de coördinerend psychiater zijn uitgebreider beschreven in het het uitvoeringsbesluit van het overnamedecreet. De vereiste psychiatertijd bedraagt minimaal 6 uren per week per PVT.
  • De hoofdverpleegkundige is vervangen door teamverantwoordelijke. Dit mag dus ook een personeelslid zijn zonder verpleegkundig diploma.  

Zorgcontinuïteit

  • Een psychiatrisch verzorgingstehuis blijft gedurende ten minste 3 maanden ter beschikking van de zorggebruiker voor verdere zorg, voor zover de optie op terugkeer naar het PVT reëel blijft.

Afwijkingen aanvragen

Op sommige erkenningsnormen kan u een gemotiveerde en tijdelijke afwijking aanvragen:

  • Een afwijking op de huisvestingsnormen werd ingeschreven.

  • Een afwijking op de erkenningsnormen in het kader van een proefproject.

Stuur uw gemotiveerde aanvraag naar geestelijkegezondheidszorg@zorg-en-gezondheid.be. Motiveer waarom u een afwijking aanvraagt en toon aan dit het om een tijdelijke afwijking gaat.

Meer info

Zie ook: de inspectie van psychiatrische verzorgingstehuizen