Erkenningsnormen initiatieven van beschut wonen

Om erkend te worden en te blijven moet een initiatief van beschut wonen voldoen aan een aantal normen of criteria. De erkenningsnormen van initiatieven van beschut wonen hebben onder meer betrekking op: 

  • de huisvesting die door de initiatieven van beschut wonen aangeboden wordt; 
  • de zorgverlening; 
  • het personeel; 
  • de functionele en organisatorische werking

Hieronder vindt u een aantal wijzigingen van de erkenningsnormen sinds 2019. De volledige erkenningsnormen vindt u in het uitvoeringsbesluit van het overnamedecreet.

Begeleidingscapaciteit en huisvestingscapaciteit

Vanaf 1 januari 2022 moet de begeleidingscapaciteit van een IBW ten minste 64 zorggebruikers bedragen. Deze zorggebruikers moeten door het IBW begeleid worden in dezelfde regionale stad zoals vermeld in het zorgregiodecreet. Om die minimale begeleidingscapaciteit te halen zullen een aantal IBW moeten fusioneren.

Instroombeleid

Het initiatief van beschut wonen moet over een instroombeleid beschikken dat de nadruk legt op de communicatie en afstemming met andere relevante netwerkpartners binnen het geestelijke gezondheidsnetwerk voor volwassenen . 

Normen voor de begeleidingsovereenkomst en verblijfsovereenkomst 

Initiatieven van beschut wonen sluiten een verblijfsovereenkomst af met zorggebruikers die verblijven in een woongelegenheid van het IBW. Met al hun zorggebruikers sluiten ze ook een begeleidingsovereenkomst af.

De begeleidingsovereenkomst moet minimaal volgende elementen bevatten::

  1. de identificatie van het initiatief van beschut wonen en de zorggebruiker;
  2. de belangrijkste begeleidingsvoorwaarden;
  3. de begindatum van de overeenkomst;
  4. de duur van de overeenkomst;
  5. eventuele kosten ten laste van de zorggebruiker;
  6. de beëindigingsvoorwaarden van de begeleiding;
  7. de klachtenprocedure.

De verblijfsovereenkomst bevat dezelfde elementen als de begeleidingsovereenkomst, met daar bovenop:

  1. In de verblijfsovereenkomst staan geen begeleidingsvoorwaarden, maar verblijfsvoorwaarden.

  2. In de verblijfsovereenkomst staan geen begeleidingskosten, maar verblijfskosten. 

  3. Een proefperiode.

De overeenkomsten beëindigen of wijzigen

Een verblijfsovereenkomst en een begeleidingsovereenkomst beëindigen gebeurt:

  • In onderling akkoord
  • Bij opzeg door 1 van de partijen
  • Bij overlijden van de zorggebruiker

Wijziging van deze overeenkomsten gebeuren mits kennisgeving.

Opzegtermijnen

  • 30 dagen opzegtermijn indien de zorggebruiker opzegt.
  • Indien het IBW opzegt:
    • 60 dagen:  indien de zorggebruiker wordt doorverwezen naar andere voorziening, bijvoorbeeld naar een psychiatrisch verzorgingstehuis.
    • 30 dagen: indien het gedrag van de zorggebruiker ernstig storend is voor de andere zorggebruikers. Of als het gedrag van de zorggebruiker de begeleiding ernstig hindert.  

De opzeggingstermijn begint op de eerste werkdag die volgt nadat de opzegging is ontvangen door de zorggebruiker of het IBW.

Infrastructuurnormen voor woongelegenheden 

Een IBW biedt eigen woongelegenheden aan waar het zorggebruikers kan huisvesten op basis van een verblijfsovereenkomst. Een IBW kan ook zorggebruikers begeleiden zonder verblijfsovereenkomst. Deze zorggebruikers huren dan bijvoorbeeld een woning bij een sociale huisvestingsmaatschappij of op de privé markt, beschikken zelf over een eigen woning …

Alle woningen moeten voldoen aan de Vlaamse wooncode.

Daarnaast zijn er infrastructuurnormen die enkel gelden voor de woongelegenheden die het IBW zelf ter beschikking stelt. Daarbij maken we een onderscheid in de voorwaarden tussen collectieve en individuele woongelegenheden. In een individuele woongelegenheid wonen 1 of 2 zorggebruikers en in een collectieve woongelegenheid wonen 3 of meer zorggebruikers. Die infrastructuurnormen zijn sinds 2019 versoepeld, zo wordt er bijvoorbeeld geen minimum m² per slaapkamer meer vastgelegd en kan meer dan 20% van de zorggebruikers verblijven in een individuele woongelegenheid.

Personeelsnorm 

  • De personeelsnorm bepaalt dat er 1 VTE begeleiding moet zijn per 8 zorggebruikers, waarvan 1 coördinator. 
  • 80% van de begeleidende personeelsleden moeten beschikken over een bachelor of masterdiploma in welbepaalde studierichtingen. De overige 20% van de begeleidende personeelsleden dienen niet over een welbepaald diploma te beschikken. De IBW kunnen hierdoor ook ervaringsdeskundigen inzetten in de begeleidingsequipe van het IBW.

Er zijn 2 overgangsbepalingen: 

  • Een overgangsbepaling voor personeelsleden die tewerkgesteld waren voor 26 juli 1990 
  • Een overgangsbepaling voor personeelsleden die reeds tewerkgesteld zijn in het IBW voor 1/1/2019 en niet over het vereiste bachelor- of masterdiploma beschikken.

Uren coördinerend psychiater 

De taken van de coördinerend psychiater zijn vastgelegd in het uitvoeringsbesluit van het overnamedecreet.  

Er wordt per IBW een minimum van 3 uur psychiatertijd per week verwacht. Het exact aantal uren is afhankelijk van het aantal zorggebruikers. Het IBW mag zelf bepalen over hoeveel uren psychiatertijd het moet beschikken om de opdrachten van de psychiater te vervullen. 

Afwijkingen aanvragen

Voor een proefproject kan een initiatief van beschut wonen tijdelijk een afwijking van de erkenningsnormen aanvragen. Een proefproject is een project van tijdelijke duur om nieuwe ideeën of zorgverleningsvormen uit te testen.

 

 

Een (voorlopige) erkenning voor een initiatief van beschut wonen aanvragen

Een initiatief van beschut wonen (IBW) wordt eerst voorlopig erkend. Die voorlopige erkenning geldt voor 1 jaar. Wanneer de voorlopige erkenning afloopt, voert Zorginspectie een inspectie uit. Op basis daarvan kent Zorg en Gezondheid vervolgens de erkenning toe. De erkenning is maximaal 6 jaar geldig.