Eerste metingen van kwaliteit in de geestelijke gezondheidszorg

  • 30 maart 2017

Net als de algemene ziekenhuizen heeft ook de geestelijke gezondheidszorg een “Vlaams Indicatoren Project voor Patiënten en Professionals” (VIP² GGZ). Aan de hand van indicatoren wordt de kwaliteit van geestelijke gezondheidszorg gemeten, zodat voorzieningen hun sterktes en zwaktes ontdekken en de kwaliteit van hun zorg kunnen verbeteren. Vorig jaar werden drie indicatoren gemeten bij psychiatrische ziekenhuizen (PZ), psychiatrische afdelingen van algemene ziekenhuizen (PAAZ), initiatieven voor beschut wonen (IBW), psychiatrische verzorgingstehuizen (PVT), centra voor geestelijke gezondheidszorg (CGG), enkele revalidatiecentra en verslavingszorgcentra, en een beperkt aantal mobiele teams (een sinds 2013 georganiseerde vorm van zorg aan huis). Daarnaast werden meer dan 5.000 patiënten bevraagd over hun ervaringen met deze voorzieningen en met de mobiele teams via de Vlaamse Patiënten Peiling.

Gert Peeters en Frieda Matthys, voorzitters van het indicatorenproject geestelijke gezondheidszorg: “Uit de Vlaamse Patienten Peiling blijkt een gemiddelde tevredenheidsscore van 7,9/10, over alle zorgvormen en alle aspecten van kwaliteit heen, en dat is een heel goede score. We moeten echter voorzichtig zijn om er nu al grote conclusies aan te verbinden. Dit was een eerste meting, een soort testmeting waar nog lang niet alle voorzieningen in de geestelijke gezondheidzorg hebben aan deelgenomen. En uiteraard legt deze eerste peiling ook enkele belangrijke werkpunten bloot voor de deelnemende voorzieningen. Zij kunnen nu met hun resultaten aan de slag.”

Vlaams minister voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen: “Het goede nieuws is vooral dat ook de geestelijke gezondheidszorg definitief van start is gegaan met het systematisch meten van de kwaliteit en de effecten van de zorg. Vanaf nu meet de geestelijke gezondheidszorg elk jaar indicatoren, worden er steeds nieuwe indicatoren ontwikkeld en krijgt het proces van kwaliteitsverbetering duidelijke richtingaanwijzers.”

Resultaten

Aan de eerste metingen van 2016 nemen 100 voorzieningen deel. Alle resultaten vindt u in dit rapport: Resultaten meting 2016 VIP²GGZ (1.11 MB). Er zijn resultaten over:

  • De inzet van ervaringsdeskundigen:

    Het werken met ervaringsdeskundigen is één van de mogelijkheden om de betrokkenheid van cliënten te bevorderen. Inzet van ervaringsdeskundigen is reeds lang een traditie in de revalidatiecentra, recenter ook in de Psychiatrische Ziekenhuizen en de Initiatieven Beschut Wonen, die nu het hoogst scoren op deze indicator. Globaal werkt 2/3e van de deelnemende voorzieningen met minstens één ervaringsdeskundige (63,4%).

     

  • Het suïcidepreventiebeleid:

    Een adequaat suïcidepreventiebeleid omvat een aantal maatregelen die objectiveerbaar zijn en toetsbaar via een 10-item checklist. Afname van deze 10-delige checklist doormiddel van externe audits in 66 voorzieningen toonde aan dat gemiddeld 7 van de 10 items conform de richtlijn aanwezig waren. Bijna alle voorzieningen hebben een meldsysteem om suïcidepogingen en suïcides te melden en de meeste hebben specifieke richtlijnen voor patiënten met een suïciderisico. Een jaarlijkse veiligheidsronde om suïcide-uitlokkende omstandigheden te detecteren was het minst aanwezig.

     

  • De volledigheid van geneesmiddelenvoorschriften

    Van de bijna 3.000 geneesmiddelenvoorschriften die door auditor-apothekers onderzocht werden, bleek 75% volledig ingevuld met de 10 noodzakelijke elementen. Zeven van de 10 items bleken in 99% van de voorschriften aanwezig. De handtekening van de arts ontbrak in 15% van de onderzochte voorschriften. Een volledig geneesmiddelenvoorschrift is de eerste stap voor een correcte toediening van medicatie.

     

  • De Vlaamse Patiënten Peiling:

    In maart 2016 werden 5.305 vragenlijsten ingevuld door patiënten in behandeling in één van de deelnemende voorzieningen in Vlaanderen. Deze vragenlijst werd ontwikkeld door en voor patiëntenvertegenwoordigers van het Vlaams Patiëntenplatform en OPGanG. Via 37 vragen gaven de patiënten hun mening over thema’s zoals inspraak, patiëntenrechten, de therapeutische relatie, resultaat van de zorg en algemene tevredenheid. De gemiddelde tevredenheidsscore van 7,9/10 wijst op een algemene tevredenheid bij de patiënten, al zijn er zeker heel wat verbeterpunten te formuleren, o.m. op gebied van informatieverstrekking en inspraak van de patiënten. Patiënten bleken het meest tevreden over de therapeutische relatie en over de zorg ‘op maat’.

Gert Peeters en Frieda Matthys: “Het Vlaamse indicatorenproject voor de geestelijke gezondheidszorg verloopt, net als bij de algemene ziekenhuizen, op vrijwillige basis: voorzieningen kiezen zelf of ze meedoen, welke indicator ze wensen te meten en of ze hun resultaten bekend maken. Momenteel zijn 104 voorzieningen het engagement aangegaan om deel te nemen aan het indicatorenproject in 2017. De sectorresultaten van de eerste VIP²-meting zijn beschikbaar op de website van Zorg en Gezondheid. Voor deze eerste meting kunnen voorzieningen nog zelf kiezen of ze hun individuele resultaten bekend maken. Het is onze intentie om de metingen vanaf 2017 bekend te maken op de website zorgkwaliteit.be, ook tot op het niveau van de individuele voorziening.”

Het indicatorenproject

Gert Peeters en Frieda Matthys: “Met het VIP² GGZ-project hebben we in 2016 de eerste stappen gezet naar kwaliteitsmeting in de GGZ : de eerste metingen bewijzen dat het kan en dat het zeer nuttige kwaliteitsinformatie oplevert voor de zorgverleners én voor de patiënten. Uit de ervaringen van 2016 hebben we geleerd dat sommige aspecten van de kwaliteit anders moeten worden gemeten al naargelang het type voorziening. Bij nieuwe indicatoren willen we daarom meer differentiëren tussen de types voorzieningen, maar met méér samenhang tussen die indicatoren. We wensen zo met meer impact in te zetten op dezelfde dimensies van zorgkwaliteit in de sector, op maat van het type voorziening.

Meer info

Resultaten meting 2016 VIP²GGZ (1.11 MB)

 

Download de resultaten