Corona: richtlijnen voor zorgprofessionals

Zorg en Gezondheid doet er alles aan om de maatregelen op deze pagina voortdurend bij te werken. Omdat de wijzigingen aan de richtlijnen elkaar in hoog tempo opvolgen, is het echter mogelijk dat de meest recente geldende richtlijnen van de federale overheid nog niet verwerkt zijn in de documenten op deze pagina . De maatregelen van de federale overheid primeren in dat geval op onze richtlijnen.  

Richtlijnen voor ziekenhuizen, huisartsen en andere (eerstelijns)zorgverleners

Als zorgverlener komt u wellicht in contact met mensen met griepachtige symptomen of mensen die vragen om zich te laten testen op het coronavirus. Voor de huisartsen en de ziekenhuizen is er een procedure opgesteld waarin staat bij welke personen ("gevallen") een test op corona overwogen moet worden. 

Richtlijnen voor zorgvoorzieningen met ouderen of kwetsbare mensen

Update: 3 september 2020

Maatregelen bij COVID-19 in woonzorgcentra

Update:  9 juli 2020

Aanvragen en uitvoeren van testen

Monitoring in woonzorgcentra

Om zicht te houden op de uitbraak van COVID-19 en om advies te kunnen verlenen over uitbraakbeheersing, vragen wij de woonzorgcentra, de centra voor kortverblijf, de centra voor herstelverblijf, de groepen van assistentiewoningen en de serviceflatgebouwen om ons dagelijks via het e-loket een aantal gegevens te bezorgen.

Financiële compensaties ouderenzorg

Zie de meest recente brieven over financiering in de ouderenzorg.

Personeelsondersteuning

Samenwerking met en ondersteuning van de ouderenzorgvoorzieningen door de ziekenhuizen

Om als ouderenzorgvoorziening de samenwerking met en ondersteuning door de ziekenhuizen te stroomlijnen, is het nuttig en noodzakelijk om tijdig de nodige afspraken vast te leggen met het ziekenhuis waarmee u een samenwerkingsverband heeft lopen (of wilt aangaan).

Het initiatief om afspraken te maken over de wijze van samenwerking en de specifieke nood aan ondersteuning gaat in eerste instantie uit van de ouderenzorgvoorziening (woonzorgcentrum, centrum voor herstelverblijf, …) zelf. Het is niet de bedoeling om hierbij een zware administratieve procedure op te zetten, maar wel mogelijke afspraken op een bevattelijke en beknopte wijze, en afgetoetst op haalbaarheid, vast te leggen voor midden augustus 2020. Dit kan voor de woonzorgcentra met een bijkomende erkenning (de voormalige RVT-erkenning) eventueel mits een addendum aan het al bestaande functionele samenwerkingsverband met een ziekenhuis.

De ziekenhuissector werd op 30 juli 2020 door het Hospital & Transport Surge Capacity Comité, bestaande uit vertegenwoordigers van de overheden en de ziekenhuizen, aangeschreven om de krijtlijnen over de beoogde ondersteuning nogmaals te duiden, en binnen deze contouren de nodige afspraken met de ouderenzorgvoorzieningen te maken. Dit zijn de krijtlijnen:

  • de ondersteuning van de woonzorgcentra en eventuele andere ouderenzorgvoorzieningen door de ziekenhuizen mag op geen enkele wijze afbreuk doen aan hun basisopdracht;
  • de behoefte aan steun voor ouderenzorgvoorzieningen moet lokaal worden beoordeeld;
  • gezien de beperkte middelen is het van essentieel belang dat de steun van de ziekenhuizen vooral wordt geconcentreerd op gebieden waar zij vanuit hun deskundigheid een reële toegevoegde waarde hebben.

Het Hospital & Transport Surge Capacity Comité beklemtoont daarbij dat:

  • residenten van ouderenvoorzieningen, ongeacht hun leeftijd, steeds toegang moeten hebben tot dringend medisch transport of hospitalisatie. In het kader van voorafgaande zorgplanning kunnen burgers, in samenspraak met hun arts en hun omgeving, vanzelfsprekend hun wensen uitdrukken, die gerespecteerd moeten worden door de actoren binnen het zorgsysteem;
  • wat het ontslag van patiënten uit het ziekenhuis betreft, steeds dezelfde logica geldt. Zolang een patiënt ziekenhuiszorg nodig heeft, blijft hij gehospitaliseerd. Indien dit niet langer vereist is, wordt de patiënt ontslagen. Indien het om een patiënt gaat, die terugkeert naar een ouderenzorgvoorziening, vindt overleg plaats tussen het ziekenhuis en die voorziening, om de veilige terugkeer, en een eventuele test voor de terugkeer, te bespreken. Indien deze test moet worden afgenomen, staat het ziekenhuis daarvoor in;
  • indien ouderenzorgvoorzieningen met bepaalde problemen worden geconfronteerd, bv. bij uitbraken die moeilijk onder controle zijn te krijgen, bij cohortzorg die moeilijk verloopt, tekorten zoals bijvoorbeeld oxyconcentratoren (waarvoor in de eerste golf, alsook nu een aantal beheersmaatregelen worden genomen door de overheden), …. dan helpen de ziekenhuizen de ouderenzorgvoorzieningen en hun residenten zo goed als mogelijk.

De mogelijke aanvullende vormen van ondersteuning betreffen: 

  • het leveren van expertise over infectiepreventie en -controle, noodplanning, geriatrie, palliatieve zorg, klinische farmacie, …; 
  • het ter beschikking stellen van personeelsversterking in noodsituaties, volgens duidelijke bepaalde modaliteiten en in de mate dat dit de kernopdracht van het ziekenhuis niet in gevaar brengt; 
  • het ondersteunen op vlak van materiaal en producten, zoals persoonlijke beschermingsmiddelen, geneesmiddelen, … ; 
  • het ondersteunen op vlak van infrastructuur; 
  • samenwerking over de realisatie van de testing binnen de ouderenzorgvoorzieningen. 

Deze vormen van ondersteuning kunnen bijdragen tot een optimalisering van de zorg in de ouderenzorgvoorziening en dus een ziekenhuisopname voorkomen of uitstellen, waarbij de resident in zijn vertrouwde omgeving kan blijven en anderzijds ziekenhuiscapaciteit niet onnodig wordt ingenomen.

De verschillende interventiedomeinen die in het besluit van de Interministeriële Conferentie worden bedoeld, kunt u terugvinden in het document als bijlage 3 ‘Oriëntatienota DGGS Ziekenhuizen en woonzorgcentra_NL_200415’, meer bepaald onder punt 4. 
Via deze oplijsting kunt u al een inschatting maken van de specifieke noden van uw voorziening (samen met uw CRA en staf), om hierover in overleg te gaan met het ziekenhuis waarmee u mogelijks al een samenwerkingsverband heeft. 

Financiële gevolgen en compensaties

Centra voor herstelverblijf

Centra voor dagverzorging

Centra voor kortverblijf type 1

Richtlijnen thuiszorg

Kaderrichtlijn en bijlagen

De kaderrichtlijn omvat de meest recente maatregelen voor de thuiszorgvoorzieningen, de lokale dienstencentra en de verenigingen voor mantelzorgers en gebruikers, en vervangt de sectorspecifieke richtlijnen. 

Sectorspecifieke documenten 

De sectorspecifieke richtlijnen worden niet meer aangepast aan de versoepelingen van de Nationale Veiligheidsraad, maar kunnen desgewenst een houvast bieden in de verdere normalisatie van een veilige werking. 

Richtlijnen geestelijke gezondheidszorg

Generieke richtlijnen

Initiatieven beschut wonen

pdf bestandCOVID-19: maatregelen IBW vanaf 1 augustus (30 juli 2020) (251 kB)

Update 9 juli

Oudere versies

Psychiatrische verzorgingstehuizen

Update 30 juli:

Draaiboek contactonderzoek

Update 9 juli 2020:

Oudere versies

Ambulante GGZ-voorzieningen

Update 30 juli 2020:

pdf bestandCOVID-19: maatregelen ambulante voorzieningen GGZ en revalidatie vanaf 1 augustus (30 juli 2020) (224 kB)

Draaiboek contactonderzoek

Update 9 juli 2020:

Oudere versies

Referentiecentra autisme & Moeder-baby-eenheden en GAUZZ

Deze voorzieningen volgen de richtlijnen die van toepassing zijn op de algemene en universitaire, psychiatrische ziekenhuizen en revalidatieziekenhuizen.

Richtlijnen revalidatie

Update 30 juli 2020:

Draaiboek contactonderzoek

Update 9 juli 2020:

Oudere versies

Richtlijnen voor CLB

Meer info op de website van Onderwijs Vlaanderen en op de website van VWVJ

Brief bedrijfsgeneeskundige dienst

17 maart 2020: pdf bestandBrief aan bedrijfsgeneeskundige diensten (17 maart 2020) (214 kB)