Cijfers over Diensten maatschappelijk Werk (2016)

In de periode 2014-2016 werden door Zorg en Gezondheid elk jaar 433,15 VTE maatschappelijke werkers bij de diensten maatschappelijk werk (DMW) van de ziekenfondsen partieel gesubsidieerd, om meer dan 220.000 cliënten per jaar te helpen bij hun zoektocht naar tegemoetkomingen en meer professionele hulp.

  2014 2015 2016
Aantal geprogrammeerde maatschappelijke werkers
(waarvan effectief gesubsidieerd aantal VTE)
595,98 VTE
(433,15 VTE)
615,49 VTE
(433,15 VTE)
620,54 VTE
(433,15 VTE)
Aantal bereikte cliënten 220.237 225.967 221.342
Aantal cliënten per gesubsidieerde VTE 508 522 511

Bron: Sectorale beheersgegevens DMW 2014-2016 en MB’s betreffende aantal erkende VTE voor DMW

De hulp- en dienstverlening is gericht naar alle burgers met prioritaire aandacht voor gebruikers, met een verminderde zelfredzaamheid ten gevolge van ziekte, handicap, ouderdom of sociale kwetsbaarheid, en hun mantelzorgers.

Bereik kerndoelgroepen, 2016
  N % t.o.v. bereikte
cliënteel
Chronisch zieken 51.740 23,4%
Personen met een handicap 50.668 22,9%
Zorgbehoevende ouderen 72.545 32,7%
Totaal bereikte cliënten 221.342 100%
Andere of niet-gespecificeerde doelgroep 46.604 21,0%

Bron: Sectorale beheersgegevens DMW 2016

 

Kenmerken cliënten DMW

Leeftijd

6,5% van de van de cliënten DMW is jonger dan 25 jaar, 39% is tussen 25 en 64 jaar. 55% van de cliënten DMW is 65 jaar of ouder.

Verdeling bereikte cliënten DMW per leeftijdscategorie, Vlaams Gewest, 2016
Leeftijdsgroep % t.o.v. bereikte
cliënteel
0-17 jaar 3,75%
18-24 jaar 2,76%
25-64 jaar 38,23%
65-79 jaar 26,82%
80-89 jaar 23,19%
90-99 jaar 5,18%
100 jaar + 0,07%
Totaal 221.342

Bron: Sectorale beheersgegevens DMW 2016

Zorgbehoefte

Volgende tabel geeft een overzicht van het aantal gebruikers de diensten Maatschappelijk Werk weer naar zorgbehoefteparameter in 2016. Het gaat om kenmerken ten gevolge bepaald recht dat aan cliënt vanuit verschillende regelgevingen is toegekend of die typerend zijn voor situatie zorgbehoefte. Per kunnen meerdere zorgbehoefteparameters toepassing zijn.

 

Zorgbehoefteparameters van cliënten DMW, Vlaams Gewest, 2016
Zorgbehoefteparameter N %
Zorgverzekering 72.432 32,69%
Attest FOD 64.420 29,08%
Mobiliteitshulpmiddelen 48.443 21,86%
Langdurige1 / frequente hospitalisatie 45.773 20,66%
Sociale MAF 36.201 16,34%
Forfait Chronisch zieken 34.605 15,62%
Forfaits B of C (thuiszorg en ouderenzorg) 22.525 10,17%
Dossier VAPH2 20.264 9,15%
Incontinentieforfait 12.173 5,49%
Palliatief forfait (thuiszorg en ouderenzorg) 7.475 3,37%
Bijkomende kinderbijslag 7.052 3,18%
Hulp van derden Riziv 5.827 2,63%
N bereikte cliënten 221.342 100%

Bron: Sectorale beheersgegevens DMW 2016
Voetnoot 1: Langdurig = een periode van meer dan 15 dagen; frequent= minstens 5 opnames op jaarbasis
Voetnoot 2: Aangezien er geen ontsluiting is van de VAPH-erkenningen beperken deze aantallen zich tot de gebruikers die via het MDT van het ziekenfonds een aanvraag bij het VAPH hebben gedaan.

Gezondheidstoestand

Per cliënt kunnen meerdere gezondheidstoestanden toegewezen worden door de maatschappelijk werker.

Gezondheidstoestand 2016
Clienten met ... N %
Dementie 7.444 3,4%
Fysieke handicap 34.995 15,8%
Mentale handicap 5.479 2,5%
Meervoudige handicap 11.983 5,4%
Fysiek ziek 44.403 20,0%
Psychisch ziek 8.248 3,7%
Ouderdomsverschijnselen 47.291 15,4%
N bereikte cliënten 221.342 100%

Bron: Sectorale beheersgegevens DMW 2016

Hulp- en dienstverlening

Afhankelijk van de doelgroep, het probleem en het domein bestaat een gedifferentieerd aanbod. Het hulpaanbod van de DMW’s wordt beschreven in de modules. De modules beschrijven de hulp die de DMW kan inzetten om een cliënt te helpen. Aan éénzelfde cliënt kan een combinatie van modules worden aangeboden om te komen tot een integraal hulpaanbod. Een module wordt beschreven aan de hand van een beperkt aantal criteria, zoals functie(s), acties, probleemdomeinen, leeftijd en geslacht van de doelgroep ...

De modules zijn de volgende:

  1. Directe hulp en ondersteuning
  2. Psychosociale begeleiding bij verliesverwerking
  3. Trajectbegeleiding
  4. Zorgbegeleiding in complexere thuiszorgsituaties
  5. Indicatiestelling Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap
  6. Indicatiestelling zorgbudget zwaar zorgbehoevenden

De module directe hulp en ondersteuning is een standaardmodule die aan alle cliënten van de DMW wordt aangeboden. Afhankelijk van de precieze hulp die de cliënt nodig heeft, kunnen andere modules hierop aansluiten. Er is dan ook een voortdurende wisselwerking tussen deze module en de andere, volgende modules. Hieronder worden de cijfers weergegeven van de cliënten in begeleiding.

De begeleidingen bij personen met dementie en bij verkeersslachtoffers kunnen mogelijks ook meegeteld zijn bij chronisch zieken, zorgbehoevende ouderen of personen met een handicap. Het betreft hier respectievelijk 1.840 en 97 cliënten

Begeleidingen aan specifieke doelgroepen, 2016
Soort begeleiding N cliënten % binnen
kerndoelgroepen
Zorgbegeleiding in complexe thuissituaties    
… bij chronisch zieken 5.287 28,9%
… bij zorgbehoevenden ouderen 7.166 39,2%
Trajectbegeleiding bij personen met een handicap 4.788 26,2%
Totaal aantal cliënten met een begeleiding 18.282  

Bron: Sectorale beheersgegevens DMW 2016

Per cliënt kan de maatschappelijk werker meerdere problematieken aanduiden. Deze ‘behandelde domeinen’ houden verband met de effectieve vraag van de cliënt maar ze zeggen niets over de tijdsinvestering van de maatschappelijk werker.

Behandelde domeinen (info en/of begeleiding), 2016
  N %
Tegemoetkoming aan personen met een handicap 86.874 39,2%
Thuiszorg 77.686 35,1%
Zorgverzekering 71.736 32,4%
Sociale voordelen & snippervoorzieningen 60.925 27,5%
Ziekte- en invaliditeitsverzekering 37.441 16,9%
VAPH 32.114 14,5%
Persoonlijke & psychologische problemen 17.945 8,1%
Uitkeringen ziekte- en invaliditeitsverzekering 16.797 7,6%
Opvangmogelijkheden (niet VAPH) 13.422 6,1%
Aanvullende verzekeringen 10.980 5,0%
Vroegtijdige zorgplanning 1.349 0,6%
Ouderenmisbehandeling 110 0,05%
Verkeersongeval 109 0,05%
N bereikte cliënten 221.342 100%

Bron: Sectorale beheersgegevens DMW 2016

 

Contactvormen, 2016
Cliënten met … N
1 of meer huisbezoeken 70.517
1 of meer kantoorcontacten 135.086
multidisciplinair overleg 4.271

Bron: Sectorale beheersgegevens DMW 2016

Ondersteuningsplannen Persoonsvolgend Budget (OP PVB)

Op 1 april 2016 ging de persoonsvolgende financiering voor personen met een handicap van start. Dit bracht voor de DMW een nieuwe opdracht met zich mee: de opmaak van het “Ondersteuningsplan Persoonsvolgend Budget”.

Personen met een handicap kunnen ervoor kiezen om dit plan zelf op te maken, maar kunnen zich daarbij ook laten ondersteunen. In 55% van de ingediende ondersteuningsplannen boden de Diensten Maatschappelijk Werk deze ondersteuning in 2017.

Aantal ondersteuningsplannen persoonsvolgend budget, 2016-2017
Aantal cliënten VAPH 2016* 2017
Alle OP PVB 788 3.185
ondersteuning door DMW 418 1.756
Aandeel DMW in alle OP PVB 53% 55%

Bron: VAPH-jaarverslag, 2017
Voetnoot *:2016 betreft maar 3 trimesters, nl. april tot december

 

Over deze cijfers

‘Sectorale beheersgegevens DMW’ zijn geaggregeerde gegevens van alle diensten Maatschappelijk Werk van de ziekenfondsen, verwerkt en aangeleverd door de ziekenfondsen (Vlaams intermutualistisch overleg diensten maatschappelijk werk van de ziekenfondsen (IMO DMW)). Zij zijn bedoeld als hulp voor intersectorale gesprekken tussen de overheid en haar partners in de woonzorg en in het beleleidsdomein personen met een handicap, .