Botulisme

Botulisme is een ernstige neurologische aandoening die vooral voorkomt als een voedselintoxicatie en die veroorzaakt wordt door de inname van het botulinetoxine. Belangrijke vroege symptomen zijn diplopie (dubbelzien), dysarthrie (spraakstoornis), dysphonie (stemstoornis) en dysphagie (slikstoornissen) (4 D’s), zwakte van de aangezichtspieren, ptosis en verlies van de slikreflex. Daarna volgt een symmetrisch afdalende slappe verlamming.

Er bestaan 3 vormen:

  • foodborne botulisme (voedselinfectie): vnl. bij ingemaakt voedsel, ambachtelijk gerookte eetwaren;
  • wondbotulisme: bij sterk bevuilde wonden en bij intraveneuze druggebruikers;
  • infantiel botulisme: de bacterie kan in de darm van baby’s groeien – honing kan hierbij een eventuele  besmettingsbron zijn.
     
  • Verwekker: Clostridium botulinum
  • Incubatieperiode: 2 uur tot 8 dagen
  • Waarom melden: Bronopsporing om gecontamineerd voedsel of andere bronnen op te sporen en uit omloop te nemen.

Botulisme is een verplicht te melden infectieziekte.

pdf bestandRichtlijn botulisme (versie 2016) (246 kB)

Criteria

Klinische criteria

Foodborne en wondbotulisme

Minstens één van de volgende:

  • bilaterale aantasting van de craniale zenuwen
  • perifere symmetrische paralyse

Infantbotulisme

Minstens één van de volgende bij een zuigeling:

  • constipatie
  • lethargie
  • slechte voedselinname
  • ptosis
  • dysfagie
  • algemene spierzwakte

Epidemiologische criteria

Minstens één van de volgende:

  • blootstelling aan een gemeenschappelijke bron
  • bloostelling aan gecontamineerd voedsel of drinkwater

Criteria voor laboratoriumconfirmatie

  • detectie van botulinetoxine in een klinisch staal

of

  • isolatie van Clostridium botulinum uit feces/maagvocht of wondvocht

Gevalsdefinitie

Waarschijnlijk

patiënt met klinische criteria EN epidemiologische criteria

Bevestigd

patiënt met klinische criteria EN laboratoriumconfirmatie