Beleidsinstrumenten

Het preventiedecreet voorziet verschillende instrumenten om het preventiebeleid vorm te geven.

Monitoring en evaluatie van het preventieve gezondheidsbeleid

Uit diverse registratiesystemen is het mogelijk om op basis van gezondheidsindicatoren de (evolutie van) de gezondheidstoestand van de Vlaamse bevolking in kaart te brengen. Die indicatoren geven weer wat de belangrijkste gezondheidsproblemen zijn. Ze vormen het uitgangspunt voor het bepalen van prioriteiten, laten toe de evolutie van de gezondheid van de Vlamingen te monitoren en helpen om het preventieve gezondheidsbeleid te evalueren.

Daarnaast maken we gebruik van een bevraging in diverse levensdomeinen om te peilen naar de het preventiebeleid dat er gevoerd wordt. Zo kunnen we procesindicatoren opvolgen.
Uiteraard wordt dit aangevuld met een evaluatie van de werking van diverse organisaties binnen het preventieve gezondheidsbeleid die meestal is opgebouwd rond resultaatgebieden en operationele doelstellingen.

Voor Milieugezondheidszorg kunnen gezondheidsindicatoren, indien van toepassing, gedifferentieerd worden in indicatoren van blootstelling, belasting en effect.

Gezondheidsconferentie

Een gezondheidsconferentie brengt verschillende deskundigen rond een gezondheidsprobleem samen. Dit kan leiden tot het formuleren van een voorstel van gezondheidsdoelstelling, de wetenschappelijk onderbouwde preventiestrategieën om de doelstelling te realiseren en het inventariseren van de daarvoor nodig geachte middelen.

Vlaamse werkgroepen

Om de expertise van de diverse actoren en deskundigen maximaal bij het beleid te betrekken en om het draagvlak te verhogen worden in het kader van gezondheidsconferenties of daarbuiten Vlaamse werkgroepen opgericht.

De volgende werkgroepen zijn momenteel geïnstalleerd:

  • Vlaamse werkgroep Vlaamse Vaccinatiekoepel;
  • Vlaamse werkgroep Bevolkingsonderzoek;
  • Vlaamse werkgroep Bevolkingsonderzoek aangeboren aandoeningen;
  • Vlaamse werkgroep Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker;
  • Vlaamse werkgroep Bevolkingsonderzoek Borstkanker;
  • Vlaamse werkgroep Bevolkingsonderzoek Dikkedarmkanker;
  • Vlaamse werkgroep Sensibilisering bevolkingsonderzoeken naar kanker;
  • Vlaamse werkgroep Monitoring bevolkingsonderzoeken naar kanker;
  • Vlaamse werkgroep Suïcidepreventie;
  • Vlaamse werkgroep Bedrijfsgezondheidszorg;

Samenwerking met andere bestuursniveaus

Omdat een goede afstemming met wat plaatselijk gebeurt noodzakelijk is, kan er samengewerkt worden met het lokale beleidsniveau (gemeenten en provincies). Gemeentebesturen worden in het kader van ‘Gezonde gemeente’ begeleid en ondersteund door de Logo’s (zie verder) bij het uitwerken en opvolgen van hun lokaal preventieve gezondheidsbeleid.

Daarenboven is de mogelijkheid ontwikkeld om op niveau van de gemeente een gezondheidsenquête te organiseren en komt er via de VVSG een oproep naar projecten om, vertrekkend van bestaande preventiemethodieken, de sociale ongelijkheid in preventie tegen te gaan.

Bevolkingsonderzoek

De Vlaamse regelgeving voorziet dat bevolkingsonderzoeken in het kader van ziektepreventie niet toegelaten zijn zonder toestemming van de Vlaamse minister bevoegd voor het gezondheidsbeleid. Hiermee wil de Vlaamse overheid de bevolking te beschermen tegen nutteloze screening en wil ze de kwaliteit van bevolkingsonderzoeken garanderen.

In het kader van ziektepreventie organiseert Vlaanderen zelf bevolkingsonderzoeken. Dat is een veralgemeende en gestructureerde vorm van screening naar bepaalde ziekten of risico’s bij mensen die in principe nog geen gezondheidsklachten hebben. Zo kan men het tijdstip van diagnose vervroegen en een beter behandelingsresultaat bekomen of complicaties voorkomen.

De volgende Vlaamse bevolkingsonderzoeken zijn momenteel in voege:

  • Bevolkingsonderzoek Aangeboren aandoeningen bij pasgeborenen;
  • Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker;
  • Bevolkingsonderzoek Borstkanker;
  • Bevolkingsonderzoek Dikkedarmkanker.

Meer informatie over de Vlaamse bevolkingsonderzoeken op www.bevolkingsonderzoek.be.