Aantal huisartsarme gemeentes blijft toenemen

  • 26 augustus 2019

Elk jaar berekent Zorg en Gezondheid welke gemeentes in Vlaanderen een “prioritaire zone” zijn voor de vestiging van huisartsen. Het zijn gemeentes waar er minder dan 90 actieve huisartsen per 100.000 inwoners zijn (of minder dan 125 in dunbevolktere gemeentes). Huisartsen die zich in zo’n prioritaire of huisartsarme gemeente vestigen, kunnen daarvoor een aanmoedigingspremie van 20.000 euro krijgen. Voor de meest recente periode van juni 2019 tot eind 2020 telt Vlaanderen 227 dergelijke gemeentes (Antwerpen en Gent niet meegeteld). Vorig jaar stabiliseerde dat aantal nog op 195. Toch blijft ook het aantal erkende huisartsen jaar na jaar stijgen.

Joris Moonens, woordvoerder van Zorg en Gezondheid: “Ook al stijgt het aantal erkende huisartsen jaar na jaar, toch neemt ook het aantal zogeheten huisartsarme gemeentes verder toe. De stijging dit jaar komt enerzijds wel doordat we voor de berekening andere maar betere cijfers gebruiken over het aantal actieve artsen. Anderzijds komt de stijging doordat artsen nu vaker op zoek zijn naar een groepspraktijk om zich te vestigen, waar ze een betere thuis-werk balans kunnen hebben. Door de vergrijzing zijn er nogal wat oudere artsen die hun solopraktijk stopzetten. Die wordt dan niet altijd verdergezet door een nieuwe arts. Dit betekent echter nog niet dat er in al die gemeentes een tekort aan huisartsen is. We houden bijvoorbeeld geen rekening met hoeveel artsen er fulltime of parttime werken, hoeveel patiënten ze aannemen of wat de zorgnoden zijn in een bepaalde regio.”

227 huisartsarme gemeentes

Om te berekenen welke gemeentes een prioritaire zone zijn, kijkt Zorg en Gezondheid hoeveel actieve huisartsen er zijn per 100.000 inwoners. Een berekening gebeurt altijd voor een periode van anderhalf jaar. De meest recente berekening is voor de periode juni 2019 tot eind 2020. Voor de grootsteden Antwerpen en Gent gebeurt de berekening niet op gemeenteniveau, maar op het niveau van wijken en deelgemeentes.

Het aantal gemeentes dat een prioritaire zone is:

  • 2015-2016: 180 gemeentes (excl. deelgemeenten en wijken van Antwerpen en Gent)
  • 2016-2017:  185 gemeentes (excl. deelgemeenten en wijken van Antwerpen en Gent)
  • 2017-2018: 199 gemeentes (excl. deelgemeenten en wijken van Antwerpen en Gent)
  • 2018-2019: 195 gemeentes (excl. deelgemeenten en wijken van Antwerpen en Gent)
  • 2019-2020: 227 gemeentes (excl. deelgemeenten en wijken van Antwerpen en Gent)

Bij die meest recente berekening van 2018-2019 zijn er 54 gemeentes prioritaire zone geworden die het daarvoor niet waren, en 19 gemeentes die niet langer prioritaire zone zijn.

Huisartsen die zich in zo’n prioritaire zone vestigen, kunnen een aanmoedigingspremie aanvragen van 20.000 euro. In 2018 kregen 223 artsen zo’n premie. Ook dat is een stijging ten opzichte van de vorige jaren: in 2017 ging het om 205 premies, in 2016 om 159.  

Gedurende die periode is het aantal huisartsen in Vlaanderen ook gestaag gestegen. In 2016 waren er 8.621 erkende huisartsen, in 2018 waren er dat 9.267.

Betere ondersteuning voor huisartsen

De vestigingspremie is niet de enige financiële ondersteuning in het zogeheten “impuls- of ondersteuningsfonds” voor huisartsen. Huisartsen kunnen ook een renteloze lening krijgen voor de eerste opstart van hun praktijk, een tegemoetkoming voor een onthaal- of administratief bediende of telesecretariaat. De middelen voor die premies werden in 2018 nog verhoogd met 3,4 miljoen euro, zodat alle aanvragen ingewilligd kunnen worden.

Een werkgroep van experten werkt momenteel aan een herziening en verbetering van die ondersteuningsvormen. Het huidige criterium voor een prioritaire zone is immers te ruw. En uit eerdere evaluatie bleek ook dat de vestigingspremie op zich onvoldoende doorslaggevend is om een huisarts te laten kiezen voor een prioritaire zone. De werkgroep zal daarover aanbevelingen doen aan de nieuwe Vlaamse Regering.

Naar het overzicht van prioritaire zones.