Een hoofdluis is een klein insect dat leeft tussen de haren van de mens. Een luis heeft 6 poten en is grijswit tot bruin. Hoofdluizen zitten bij voorkeur op warme, vochtige en donkere plaatsen, zoals achter de oren of in de nek. Ze klampen zich met hun pootjes stevig vast aan de haren.
Een luis voedt zich verschillende keren per dag door kleine hoeveelheden bloed door de hoofdhuid te zuigen. Tijdens het voeden komt er speeksel van de luis vrij, wat jeuk kan veroorzaken. Zonder die maaltijden van bloed sterft een luis na 2 dagen.
De levenscyclus van een luis bestaat uit 3 stadia: neet, nimf en luis. De neten (de eitjes van een luis) zijn ovaalvormig en ongeveer 0,8 mm groot. Vrouwelijke luizen leggen tot 8 eitjes per dag. Ze plakken hun eitjes stevig vast op een haarschacht net boven de hoofdhuid. Uit die neten komen nimfen. De lege neten blijven achter op de haarschacht. Nimfen zien eruit als volwassen luizen, maar ze zijn kleiner. De nimfen groeien vervolgens uit tot volwassen luizen. Op je hoofdhuid kunnen luizen tot 30 dagen overleven. Daarbuiten sterven ze snel.