Injecterende druggebruikers lopen heel wat gezondheidsrisico’s: infecties met hepatitis B en C, spuitabcessen, HIV, etc. In het beste geval slagen ze er in om te stoppen met gebruiken, maar voor velen onder hen is dat (nog) geen haalbare kaart.
Door middel van een aanbod aan spuitenruil probeert de Vlaamse overheid de schade toch zo veel mogelijk te beperken. De kern van het programma is het verdelen van steriel spuitenmateriaal en het op een veilige manier verzamelen en vernietigen van gebruikt materiaal. Daarnaast krijgen gebruikers ook informatie over waar ze terecht kunnen voor gezondheidszorgen en hulp bij hun drugprobleem.
Het Vlaams programma spuitenruil wordt uitgevoerd door vijf erkende organisaties met terreinwerking, één per provincie, zijnde de volgende Medisch Sociale Opvangcentra:
- Het Veerhuis-Siddartha voor de provincie Vlaams Brabant;
- CAD Limburg voor de provincie Limburg;
- Free Clinic voor de provincie Antwerpen;
- Stad Oostende voor de provincie West-Vlaanderen;
- Stad Gent voor de provincie Oost-Vlaanderen.
Het programma wordt gecoördineerd door één erkende partnerorganisatie: Free Clinic.
Beheersovereenkomst
De Vlaamse overheid sloot in 2012 vijfjarige beheersovereenkomsten (2012-2016) af met de vijf organisaties met terreinwerking. Daarin zijn de resultaatgebieden, de opdrachten en de wijze van subsidiëren vastgelegd.
Doelgroepen
- Injecterende druggebruikers
- niet limitatief: zorgverstrekkers en preventiewerkers, verder intermediairen te noemen;
Werkingsgebied
Er is één organisatie met terreinwerking actief per provincie.
Resultaatsgebieden
- het verstrekken van informatie en advies;
- het implementeren van methodieken.
Activiteiten
Bij resultaatsgebied 1:
- verstrekken van informatie, advies over spuitenruil aan drughulpverleners, straathoekwerkers en apothekers;
- verstrekken van informatie en advies over veiligheidsmaatregelen aan diensten die te maken krijgen met zwerfspuiten.
Bij resultaatsgebied 2:
- aanmoedigen en ondersteunen van (organisaties van) drughulpverleners, apothekers en straathoekwerkers en huisartsen om spuitenruil op te nemen in hun werking;
- deskundigheidsbevordering organiseren voor intermediairen;
- intermediairen die meewerken aan spuitenruil voorzien van materiaal (spuitenmateriaal, containers, folders…)
- zelf verdelen en recupereren van materiaal bij injecterende druggebruikers via aparte spuitenruilmomenten, wanneer het aanbod van het netwerk onvoldoende is;
doorverwijzing naar opsporing van infectieziekten en naar gepaste vormen van hulpverlening.
De organisaties met terreinwerking zetten binnen hun eigen provincie netwerken op van personen en organisaties die in contact komen met de doelgroep, en die bereid zijn om mee te stappen in het programma. Drughulpverleners, apothekers en straathoekwerkers krijgen steriel spuitenmateriaal, containers voor gebruikte spuiten en folders met preventieboodschappen. Indien nodig kunnen ze ook zelf ruilpunten opzetten.
Beleidsplan
Het beleidsplan bevat de algemene planning en geeft aan hoe de activiteiten zullen worden uitgevoerd tijdens de duur van de beheersovereenkomst.
Jaarplannen
Een jaarplan bevat de planning voor één werkingsjaar dat het beleidsplan en de beheersovereenkomst verder concretiseert.
Budget per jaar
310.000 euro voor de vijf organisaties met terreinwerking
Contact
Stad Gent - Medisch Sociaal Opvangcentrum
Gewad 13
9000 Gent
T: 09 223 46 44
msoc@gent.be
http://www.gent.be
Stad Oostende - Medisch Sociaal Opvangcentrum
Perronstraat 1
8400 Oostende
T: 059 51 63 29 en 059 51 63 09
msoc@oostende.be
http://www.oostende.be
CAD Limburg
Weg naar As 54 bus 12,
3600 Genk
T: 089 32 97 72
http://www.cadlimburg.be
Het Veerhuis-Siddartha
Maria Theresiastraat 109
3000 Leuven
T: 016 23 65 67
veerhuis@skynet.be
http://www.msoc-vlaamsbrabant.be/spuitenruil
Free Clinic
Schijnpoortweg 14
2060 Antwerpen
T: 03 201 12 60
Gsm: 0473 91 92 67
spuitenruil@free-clinic.be
http://www.free-clinic.be
Beheersovereenkomst: Een meerjarige overeenkomst tussen de Vlaamse overheid en een organisatie. In de overeenkomst is bepaald voor welke activiteiten en onder welke voorwaarden de Vlaamse overheid een subsidie toekent.
Organisatie met terreinwerking: Organisatie die, naast individuele zorgaanbieders en anderen, instaat voor het veldwerk binnen de preventieve gezondheidszorg.