Veel gestelde vragen over bof

Loading...

Op deze pagina:

Algemeen

Informatie over bof bij zwangerschap

Informatie over bof voor studenten

Algemeen  

Wat is bof (parotitis epidemica) ?

Bof (parotitis epidemica) wordt veroorzaakt door het bofvirus.

Wat zijn de ziekteverschijnselen?

Bof is een besmettelijke ziekte, die vaak begint met koorts en klachten als spierpijn en hoofdpijn. Een van de kenmerkende symptomen van bof is de ontsteking van de speekselklieren (parotitis) en de daarbij horende zwelling van de wang(en). Meestal is deze ontsteking eenzijdig. Soms zwellen ook de speekselklieren in de mond op, waardoor eten of de mond opendoen pijn doet. Ook oorpijn is een veel voorkomend verschijnsel van bof. Ongeveer eenn derde van alle bofinfecties verloopt zonder ziekteverschijnselen. Bij kinderen jonger dan 2 jaar zelfs in meer dan de helft van de gevallen.

 

 

Hoelang kunnen deze klachten duren?

De zwelling is maximaal na 2 à 3 dagen, en is binnen een week weer verdwenen, evenals de overige symptomen.

Welke complicaties kunnen zich voordoen?

Bij jonge kinderen verloopt de ziekte meestal mild. Soms doen zich complicaties voor zoals een ontsteking van de inwendige geslachtsorganen (teelballen en eierstokken). Dat leidt zelden tot onvruchtbaarheid. Bij ongeveer 4 tot 10 per 1000 patiënten zorgt bof voor hersenvliesontsteking (meningitis) of hersenweefselontsteking (encefalitis). Dat gebeurt vooral bij jonge kinderen en loopt meestal goed af.  Heel soms treden er complicaties op zoals een ontsteking van de alvleesklier (pancreas), eenzijdige doofheid of reuma.

 

Hoeveel tijd zit er tussen besmetting en ziek worden?

Na besmetting duurt het 12 tot 25 dagen (gemiddeld 16-18 dagen) tot je ziek wordt.

Hoe raak je besmet met het virus?

Het virus zit in de neus en keel van iemand die besmet is. Door hoesten en niezen komt het virus in de lucht en kan het verspreid worden. Ook via speeksel (zoenen) kan de bof overgedragen worden. Niet iedereen die besmet is, wordt ziek. Mensen die besmet zijn met het virus kunnen anderen besmetten.  

Terug naar boven

Hoe lang blijft iemand besmettelijk?

Mensen die wel ziek worden, kunnen 5 dagen voor de ziekte al anderen besmetten. Zij blijven besmettelijk tot maximaal 9 dagen na het begin van de zwelling van de wangen. Je hoeft niet ziek te zijn van de bof om anderen te besmetten.

 

Is er een behandeling tegen de bof?

Bof wordt veroorzaakt door een virus, antibiotica hebben dus geen zin. De behandeling bestaat uit pijnbestrijding, rusten en veel drinken.

Kan je getest worden op het bofvirus?

Besmetting door het virus kan door middel van laboratoriumtesten uit speeksel, urine en bloed aangetoond worden.

Ik heb al eens bof gehad. Kan ik het nog een keer krijgen?

Als je ooit bof hebt gehad dan ben je in principe beschermd. Echter, niet alle mensen die veronderstellen dat ze bof hebben gehad, hebben ook daadwerkelijk bof doorgemaakt. De verschijnselen die lijken op bof kunnen ook door een andere ziekte of kiem veroorzaakt worden.

Wie loopt het risico bof te krijgen? 

Iedereen die niet gevaccineerd is of niet op natuurlijke wijze immuniteit heeft verworden:

  • kinderen van 6 - 12 maanden die hun eerste MBR-vaccin nog niet hebben gekregen;  
  • kinderen die om bepaalde redenen niet gevaccineerd zijn; 
  • volwassenen geboren voor 1985 die de ziekte niet hebben doorgemaakt; 
  • personen bij wie de bescherming door vaccinatie met de jaren toch wat verminderd is.

Ik heb geen klachten. Kan ik wel besmet zijn met het bofvirus?

De kans bestaat dat je de bof hebt zonder klachten te hebben.

Bij mij is bof vastgesteld. Wat kan ik doen om besmetting te voorkomen?

De meeste kinderen in België worden gevaccinneerd tegen bof. Kinderen krijgen dan het vaccin tegen mazelen, bof en rodehond (MBR). Goede hoesthygiëne helpt om verspreiding van bof te voorkomen. Houd bij hoesten en niezen altijd de hand voor de mond en neus. Was naarna de handen met zeep. Leer dit ook aan kinderen. Nog beter is het om een papieren zakdoek te gebruiken. Gooi die na eenmalig gebruik weg. Het bofvirus is zeer besmettelijk. Daardoor is de overdracht ervan niet volledig te voorkomen.                                                                         

Terug naar boven 

Hoe heet de vaccinatie tegen de bof?

Het vaccin tegen mazelen, bof en rodehond (Rubella) (MBR) bevat levend verzwakt mazelen-, bof- en rubellavirus. In België is op dit moment één vaccin verkrijgbaar in de apotheek, namelijk Priorix ®

Hoeveel kost het vaccin tegen bof?

Het vaccin kost ongeveer 21,98 euro. Hou er rekening mee dat ook de kostprijs van een vaccin kan wijzigen!    

Wat zijn de meest voorkomende bijwerkingen van het MBR-vaccin?

Tijdens het vaccineren kan het MBR-vaccin vaak even een branderig gevoel geven, waardoor kinderen soms moeten huilen. Bijwerkingen beginnen bij het MBR-vaccin pas 5 tot 12 dagen na vaccinatie, omdat de virussen tijd nodig hebben om zich te vermeerderen. Ongeveer 10 à 15 % van de kinderen heeft kortdurend koorts. Soms hebben kinderen ook uitslag of zijn hangerig. Dat is na 1 à 2 dagen weer voorbij. Door de koorts kunnen kinderen koortsstuipen krijgen. Deze kinderen hebben een aangeboren aanleg voor koortsstuipen. Dat is heel zeldzaam, bij ongeveer 1 op de 5.000 à 10.000 kinderen. Ongeveer 1 op de 20.000 kinderen krijgt na toediening van het eerste MBR-vaccin een tijdelijk tekort aan bloedplaatjes. Kinderen krijgen het vaccin op een leeftijd waarop ze gevoelig zijn voor allerlei ziekten. Als ze vlak na een vaccinatie ziek worden, lijkt het alsof dat door het vaccineren komt. Maar dat is bijna nooit zo. De bijwerkingen van het vaccin zijn goed onderzocht. Het vaccineren veroorzaken geen blijvende problemen.

Waarom worden mensen tegen de bof gevaccineerd?

Vroeger belandden elk jaar veel kinderen en volwassenen in het ziekenhuis met hersenvliesontsteking (bofmeningitis) veroorzaakt door de bof. Daarom is het vaccin tegen bof opgenomen in het Vlaams vaccinatieprogramma. Deze geeft bij ongeveer 95 % van de gevaccineerde mensen persoonlijke bescherming. De tweede MBR-vaccin is nodig omdat bij ongeveer 5 % van de kinderen het eerste MBR-vaccin niet goed aanslaat.

Waarom worden mensen die volledig gevaccineerd zijn niet opnieuw tegen de bof gevaccineerd?

Het is niet duidelijk of opnieuw vaccineren werkt. Ook wie volledig gevaccineerd is tegen bof, heeft geen garantie op een blijvende bescherming tegen dit virus. Wel komt uit wetenschappelijk studies naar voor dat bij gevaccineerde mensen de ziekte milder verloopt en de kans op het ontwikkelen van complicaties lager ligt.

Gevaccineerd zijn geeft geen garantie dat je blijvend voor dit bofvirus beschermt bent. Vooralsnog zijn de ziekteverschijnselen bij gevaccineerde mensen mild en de kans op complicaties laag.

Ik ben gevaccineerd tegen de bof, kan ik het dan alsnog krijgen?

Ja, maar vooralsnog zijn de ziekteverschijnselen bij gevaccineerde mensen mild en de kans op complicaties laag.

Informatie over bof bij zwangerschap 

Ik ben zwanger, kan ik een MBR vaccinatie krijgen?

Nee. Zwangerschap is een contra-indicatie voor een MBR-vaccinatie.

Ik ben zwanger. Mag ik op bezoek bij iemand met de bof?

Nee. Het is beter om in de eerste 13 weken van de zwangerschap het contact te vermijden met de zieke, tot 5 dagen na de eerste klachten van klierzwelling.

Ik ben zwanger en ben op bezoek geweest bij iemand die de bof heeft. Wat kunnen de consequenties zijn voor zowel mij als mijn ongeboren kind?

Het risico van zwangeren is afhankelijk van de reeds bestaande afweer door vroegere vaccinatie of doorgemaakte bof. Zwangere vrouwen tot de 3e zwangerschapsmaand hebben bij het doormaken van de bof een licht verhoogd risico op een spontane abortus. Er is geen risico op geboorteafwijkingen van de vrucht of op vroeggeboorte. Voor medewerkers/ studenten die korter dan 13 weken zwanger zijn, is het beter om het contact met een bofzieke te vermijden tot 5 dagen na de eerste klachten van klierzwelling.

Informatie over bof voor studenten

Bij mij is bof vastgesteld. Mag ik naar de universiteit/hogeschool?

Nee, men moet minstens 5 dagen geweerd worden van de universiteit of hogeschool.

Ik ben niet gevaccineerd, mag ik naar de universiteit / hogeschool /studentenvereniging?

Weren van niet-gevaccineerden is ten tijde van een epidemie niet zinvol. Niet alleen is de bofpatiënt voor het krijgen van klachten al besmettelijk, maar ook heeft ongeveer een derde van de bofpatiënten geen typische symptomen. Besmetting met anderen heeft dus meestal al plaatsgevonden voordat de diagnose gesteld wordt.

Ik ben gevaccineerd tegen bof, kan ik het dan alsnog krijgen?

Ja, maar vooralsnog zijn de ziekteverschijnselen bij gevaccineerde mensen mild en is de kans op complicaties laag.

Vanaf wanneer werd het vaccin tegen MBR systematisch aangeboden in Vlaanderen?

  • Vanaf 1981 werd 1 vaccin tegen bof aangeboden aan jongens van 11 jaar. 
  • Vanaf 1985 werd 1 vaccin tegen mazelen, bof en rubella aangeboden op de leeftijd van 15 maanden (zowel voor jongens als voor meisjes). 
  • Vanaf 1995 wordt het vaccin aangeboden op de leeftijd van 15 maanden en 11 jaar (aan jongens en meisjes).

Dus:

  • Jongens geboren vanaf 1971 hebben mogelijk 1 vaccin gekregen tegen bof.
  • Jongens en meisjes geboren vanaf 1985 hebben mogelijk 2 vaccins gekregen tegen bof. 

 

Ik ben student en heb vroeger maar één of geen vaccinatie gehad tegen de bof. Is het raadzaam nog een vaccinatie te halen?

Met twee vaccins ben je beter beschermd tegen bof. Aan studenten die in het verleden maar één (of geen) vaccinatie gehad hebben, wordt geadviseerd alsnog een (of twee) vaccinatie(s) te halen. Dit kan bekomen worden via de huisarts en de huisartsen mogen hiervoor de gratis vaccins van de overheid gebruiken.

Ik ben student en heb vroeger reeds 2 vaccins gehad. Is het aangewezen om nog een 3e vaccin te gaan halen?

Het is niet duidelijk of opnieuw vaccineren werkt. Een extra vaccin geeft geen garantie dat je bof nu niet zult krijgen.

In mijn kennissenkring zijn er mensen met bof, kan mijn georganiseerde feest/vakantie met deze kennissenkring doorgaan?

Ja. Gezien de bofpatiënt voor het krijgen van klachten al besmettelijk is, heeft besmetting met anderen meestal al plaats gevonden. Ook krijgt ongeveer de helft van de bofpatiënten geen typische symptomen en is het annuleren van vakanties/feesten niet zinvol. Wel is er tijdens feesten/evenementen de kans groter bof op te lopen en de verspreiden.

MBR: Mazelen, Bof, Rubella