Vlaanderen streeft ernaar de sterfte door borstkanker gevoelig te doen dalen. Om dat te bereiken moeten zo veel mogelijk vrouwen uit de doelgroep om de 2 jaar een screeningsmammografie laten nemen, liefst minstens 75%. Dat cijfer halen we vandaag in Vlaanderen nog niet.
De Vlaamse overheid koos daarom resoluut voor een bevolkingsonderzoek. Internationale studies tonen immers aan dat in landen met een systematisch opsporingsprogramma veel minder vrouwen aan borstkanker sterven. Op basis daarvan werden ook Europese aanbevelingen opgesteld.
Download een beknopte Nederlandstalige versie van de Europese aanbevelingen.
Borstkanker is een belangrijk gezondheidsprobleem
Één derde van alle kankers bij de vrouw zijn borstkankers De meeste van die tumoren komen voor bij vrouwen ouder dan 50 jaar.
Vroegopsporing ’loont’
De oorzaken van borstkanker zijn nog onbekend. Als borstkanker in een vroeg stadium ontdekt wordt, is er meestal een minder ingrijpende operatie en behandeling nodig. Ook de kans op volledige genezing is in dat geval aanzienlijk groter.
Daarom heeft de Vlaamse overheid een bevolkingsonderzoek naar borstkanker georganiseerd en een gezondheidsdoelstelling geformuleerd. Het bevolkingsonderzoek zorgt ervoor dat de borstkankeropsporing doelmatig en kwaliteitsvol verloopt.
Nadelen voor de vrouw tot een strikt minimum beperkt
Zoals elk onderzoek heeft ook de mammografie haar beperkingen. Hoewel de onderzoeken en beoordelingen met de grootste zorg gebeuren, is het toch mogelijk dat bepaalde kankers niet worden gevonden. Dat is ook zo bij een ‘gewone’ mammografie al dan niet samen met een echografie. Hoeveel kankers gemist worden bij het bevolkingsonderzoek is nog niet bekend. Dit wordt momenteel onderzocht. In Nederland, waar reeds een lange traditie van kwaliteitsvolle screening bestaat, wordt tot 14% van reeds aanwezige kankers niet gevonden.
Een andere mogelijke beperking is dat er afwijkingen kunnen gevonden worden waarvan de vrouw nooit last zou ondervinden wanneer ze niet ontdekt waren en die voor haar niet levensbedreigend zijn. Hierdoor zal de vrouw ten onrechte onderzoeken en eventueel behandelingen moeten ondergaan.
Soms gebeurt het dat er afwijkingen op de foto’s te zien die niet op kanker wijzen maar waarbij de radiologen verschillen van mening of er al dan niet bijkomend onderzoek nodig is. Dan gebeurt een beslissende beoordeling door een derde radioloog. Het feit dat een 3de lezing nodig was, wordt steeds meegedeeld aan de arts en de radioloog zodat ze in specifieke gevallen toch kunnen beslissen tot verder onderzoek.
Het komt er dus op aan om een goed evenwicht te vinden tussen voldoende kankers opsporen en niet teveel onnodig vrouwen ongerust maken. Naast deze ongerustheid zijn er ook vragen over de stralingsrisico's.
Het bevolkingsonderzoek in Vlaanderen behaalt de Europese normen die hiervoor zijn vastgelegd. Indien steeds alle vrouwen zouden verwezen worden voor verder onderzoek als één van beide radiologen een afwijking ziet, dan zou dit niet meer het geval zijn. Er zouden om weinig bijkomende kankers te vinden, immers twee maal zoveel vrouwen verwezen worden voor verder onderzoek met onnodige angst, last en eventuele behandelingen tot gevolg.
Mammografie: Een röntgenfoto van de borst.
Screeningsmammografie: Een mammografie is een röntgenfoto van de borst. Een screeningsmammografie is een mammografie die genomen wordt in het kader van het Vlaams bevolkingsonderzoek naar borstkanker. Kenmerkend voor een screeningsmammografie is dat de beoordeling van de foto's door de eerste radioloog altijd gevolgd wordt door een tweede beoordeling door een andere radioloog. Bij verschil tussen beide beoordelingen volgt een derde beoordeling.