HPV - vaccinatie

Loading...

   HPV-webbanner

Op deze pagina:

Gratis inenting tegen baarmoederhalskanker voor alle meisjes eerste jaar secundair in Vlaanderen 

Sinds het schooljaar 2010-2011 biedt de Vlaamse overheid het vaccin tegen humaan papillomavirus (HPV) jaarlijks gratis aan aan alle meisjes in het eerste jaar secundair onderwijs in Vlaanderen. Voor het schooljaar 2014-2015 komt dit voor sommige richtingen in het Buitengewoon Onderwijs overeen met de meisjes geboren in 2002. Het gaat om een aanbod, niet om een verplichte vaccinatie.

Humaan papillomavirus

HPV is een virus dat veel voorkomt en waarvan er meer dan 100 types bestaan. Een klein aantal types kan bij meisjes en vrouwen op lange termijn baarmoederhalskanker veroorzaken. Via seksueel contact kunnen die types verspreid worden. Gelukkig verdwijnen de infecties meestal vanzelf. 2 types HPV (type 16 en 18) veroorzaken echter ongeveer 70 % van alle gevallen van baarmoederhalskanker. Daartegen is vaccinatie mogelijk.

Vaccinatie

Vaccinatie is vooral doeltreffend vooraleer meisjes of vrouwen met het virus in aanraking zijn geweest. Aangezien besmetting mogelijk is door seksueel contact, wordt vaccinatie het best zo vroeg mogelijk gestart. Volledige vaccinatie bestaat uit 2 inentingen in de bovenarm in de loop van één schooljaar. Die kunnen gegeven worden door de centra voor leerlingenbegeleiding (CLB) of door een arts naar keuze. In dat laatste geval komt er wel de kost van een raadpleging bij.

Sinds het voorjaar van 2014 werd voor beide vaccins een vaccinatieschema met 2 dosissen toegestaan voor meisjes vanaf 9 jaar. Voor Cervarix® geldt dit voor meisjes jonger dan 15 jaar, voor Gardasil® voor meisjes jonger dan 14 jaar. Voor oudere meisjes en personen met verminderde immuniteit worden 3 dosissen aanbevolen.

Voor meisjes die niet in aanmerking komen voor de gratis vaccinatie, moeten vaccins zelf aangekocht worden in de apotheek, op voorschrift van een arts. Voor hen is er een gedeeltelijke terugbetaling voorzien via de mutualiteit (RIZIV), zodat elk vaccin 11,80 euro kost (voor een gewoon verzekerde). Vaccinatie gebeurt in dat geval door een arts naar keuze, en niet door het CLB.

Voorzorgsmaatregelen

Omdat het vaccin niet tegen alles types HPV beschermt, mag men andere voorzorgsmaatregelen niet uit het oog verliezen. Zo blijft het belangrijk dat vrouwen vanaf de leeftijd van 25 jaar om de 3 jaar een uitstrijkje laten nemen door hun arts. Ook veilig vrijen is erg belangrijk als bescherming tegen HPV en andere seksueel overdraagbare infecties. Een condoom gebruiken biedt evenwel geen waterdichte garantie tegen HPV-besmetting.

Terug naar boven

Beschikbare vaccins  

In België zijn 2 vaccins tegen baarmoederhalskanker op de markt:

  • begin 2007 kwam een vierwaardig of tetravalent vaccin (Gardasil® van de firma Sanofi Pasteur MSD) op de markt;
  • begin oktober 2007 is er een tweewaardig of bivalent vaccin (Cervarix® van de firma GlaxoSmithKline) bijgekomen.

Beide vaccins zijn gericht tegen de types 16 en 18. Die types worden beschouwd als de meest frequente oorzaak van baarmoederhalsletsels die tot baarmoederhalskanker kunnen leiden. Het vaccin Gardasil® is ook gericht tegen de types 6 en 11 die genitale wratten (condylomata accuminata) kunnen veroorzaken.

Terug naar boven

Vaccinatieschema  

Volledige vaccinatie gebeurt volgens de bijsluiters volgens volgend schema:

  • voor Cervarix® (van 9 tot 15 jaar): 2 dosissen: schema 0, 5-13 maand;
  • voor Cervarix® (vanaf 15 jaar): 3 dosissen: schema 0, 1, 6 maand;
  • voor Gardasil® (van 9 tot 14 jaar): 2 dosissen: schema 0, 6 maand
  • voor Gardasil® (vanaf 14 jaar): 3 dosissen: schema 0, 2, 6 maand, al vermeldt de bijsluiter dat het interval tussen dosis 1 en 2 minimaal 1 maand en het interval tussen de tweede en de derde dosis minimaal 3 maand moet zijn.

Er zijn geen gegevens gekend over "gemengde schema's" waarin beide vaccins tegen HPV minstens eenmaal gebruikt worden.

De vaccins tegen HPV kunnen eventueel op hetzelfde moment toegediend worden als de vaccinatie tegen hepatitis B. Ze mogen niet op hetzelfde moment van andere vaccinaties toegediend worden omdat hierover geen gegevens beschikbaar zijn (dus niet samen met vaccinatie tegen mazelen, bof en rubella of samen met vaccinatie tegen difterie en tetanus).

Terug naar boven

Terugbetaling van vaccins tegen HPV (buiten het vaccinatieprogramma)   

Via de terugbetalingsregeling van de federale overheid worden zowel Cervarix® als Gardasil® terugbetaald. De terugbetaling geldt voor alle meisjes van 12 tot en met 18 jaar. Meisjes die ouder zijn en al een eerste vaccin kregen vóór hun 19de verjaardag, komen ook in aanmerking voor terugbetaling. Een gewone verzekerde betaalt dan nog slechts 11,80 euro per vaccin; de prijs bedraagt slechts 7,80 euro per vaccin voor WIGW.

De voorschrijvende arts moet - zoals vermeld in het Staatsblad - de nodige bijkomende informatie op het voorschrift vermelden. Voor terugbetaling via het RIZIV moet de arts voor de tweede en derde dosis de vorige vaccinatiedatums vermelden.

Het vaccin Gardasil® bestaat in 2 vormen: een voorgevulde spuit met 2 bijgeleverde naalden met een veiligheidskapsysteem en een voorgevulde spuit zonder veiligheidsysteem. De terugbetaling geldt voor de 2 presentaties.

De vaccinaties kunnen door artsen al in Vaccinnet geregistreerd worden sinds ze op de markt zijn. Best worden die vaccinatiegegevens systematisch geregistreerd, zoals de Hoge Gezondheidsraad ook aanbeveelt.

Veelgestelde vragen over HPV

Raadpleeg hier een overzicht van veelgestelde vragen en antwoorden over HPV-vaccinatie.

Resultaten HPV-vaccinatie 2010-2012 

In september 2012 werden de gegevens uit Vaccinnet opnieuw bekeken en geanalyseerd. Alle vaccinaties tegen HPV, geregistreerd in Vaccinnet, met een vaccinatiedatum tussen 1 september 2010 en 31 augustus 2012 werden onderzocht. Enkel de leeftijdcohortes van het geboortejaar van de grootste groep en één jaar ouder en één jaar jonger werden in deze analyse opgenomen. De doelgroepen werden bepaald op basis van de leeftijdgegevens van de leerlingen in het betreffende leerjaar of het overeenkomstig geboortejaar voor het buitengewoon onderwijs. 

De resultaten van de HPV-vaccinatie van de eerste twee vaccinatiejaren 2010-2012 zijn te raadplegen op de website van het Vlaams Infectieziektebulletin.

Meer info

Hoge Gezondheidsraad: De Hoge Gezondheidsraad (HGR) is het wetenschappelijk adviesorgaan van de F.O.D. Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu en fungeert zo als de poort tussen het beleid en de wetenschappelijke wereld op het vlak van de volksgezondheid. Vanuit die positie geeft de HGR onafhankelijk wetenschappelijk advies en aanbevelingen. Dat gebeurt zowel op eigen initiatief als op vraag van de federale minister, zijn medewerkers als de administratie.
Riziv: Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering. Het RIZIV is een federale instelling die de verplichte ziekteverzekering in België organiseert, beheert en controleert. Het RIZIV staat onder het toezicht van de minister van Sociale Zaken. Het instituut organiseert ook het overleg tussen de verschillende actoren van de verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen. Zie www.riziv.be voor meer info.
WIGW: het acroniem WIGW wordt in België gebruikt om de vier categorieën die onder bepaalde voorwaarden over bijzondere rechten in de sociale zekerheid kunnen beschikken te benoemen: Weduwen, Invaliden, Gepensioneerden en Wezen.
CLB: centrum voor leerlingenbegeleiding