Op deze pagina:
Wat zijn spaarlampen?
Enkele behuizing
|
Spaarlampen zijn “compacte fluorescentielampen” en zijn een variant op de fluorescentiebuizen (“tl-lampen”). Ze werken volgens het principe van gasontlading, in tegenstelling tot gloei- en halogeenlampen die licht geven via een gloeidraad. Spaarlampen zijn energiebesparend door een beperkte CO2-uitstoot in vergelijking met gloeilampen.
Sinds het uitbannen van klassieke gloeilampen in de EU, net omwille van het lagere energieverbruik door spaarlampen, is er geregeld bezorgdheid over mogelijk negatieve gezondheidseffecten van spaarlampen. Die bezorgdheden gaan dan meestal over het kwik in spaarlampen, hun elektromagnetische straling of hun UV-straling.
Een afgedankte spaarlamp dien je ofwel naar het containerpark te brengen, ofwel af te geven in een verkooppunt van spaarlampen.
|
Dubbele behuizing
|
Terug naar boven
Kwik in spaarlampen
Spaarlampen bevatten een kleine hoeveelheid kwik (tot maximaal 5 mg); wat veel minder is dan de hoeveelheid kwik in de vroegere kwikkoortsthermometers. Het inademen van kwikdampen kan in theorie gezondheidsschade aan het centrale zenuwstelsel en de nieren veroorzaken. Het kwik kan echter enkel uit een spaarlamp vrijkomen als ze breekt. De kleine hoeveelheid kwik die dan vrijkomt, is echter zo laag dat geen kwikdruppels te zien zijn. De concentratie kwik in de lucht zal slechts korte tijd verhoogd zal zijn en daalt al snel na grondig opruimen. Als men de kapotte resten van de spaarlamp zorgvuldig opruimt en de ruimte goed ventileert, zijn negatieve gezondheidseffecten heel onwaarschijnlijk.
Kinderen, ongeboren kinderen en bijgevolg dus ook zwangere vrouwen zijn risicogroepen. Vermijd dat zij verblijven in de kamer met de kapotte spaarlamp vooraleer deze is opgeruimd en de ruimte geventileerd is.
Tips bij een kapotte spaarlamp:
- loop niet door de resten van de kapotte spaarlamp om snijwonden te vermijden en te vermijden dat kwikhoudend materiaal door het huis verspreid wordt;
- laat kinderen en zwangeren de ruimte verlaten waar de kapotte lamp zich bevindt;
- ventileer de ruimte: open de ramen en de buitendeur, maar sluit de deuren die uitgeven op andere kamers;
- zet de verwarming en de airco in de betrokken ruimte uit, verlaat dan de ruimte en wacht 15 minuten vooraleer te gaan opruimen (de hoeveelheid kwik in de lucht zal ondertussen gedaald zijn);
- gebruik geen stofzuiger of borstel en blik bij het opruimen. Een stofzuiger is niet wenselijk omdat door de sterke luchtstroom en de opwarming het kwik sneller zou verdampen waardoor de blootstelling zou vergroten. Bovendien zou met een stofzuiger het kwik ook in andere ruimten verspreid worden. Maak wel gebruik van:
- plastic zakken om over de schoenen te doen;
- rubberen handschoenen om de stukken van de kapotte lamp op te ruimen;
- een grote pot met deksel om de stukken in te doen, brede plakband (om kleine scherfjes op te ruimen) en een grote zak om de pot met resten, de plakband en het gebruikte materiaal in te doen;
- kleef na het opruimen de zak toe en zet hem buiten. Breng de zak naar het containerpark als klein gevaarlijk afval;
- als de kapotte lamp op een tapijt is gevallen, kan uitzonderlijk toch gebruik worden gemaakt van een stofzuiger. Zet dan na het stofzuigen de stofzuiger in de buitenlucht en verwijder de stofzuigerzak. Behandel de stofzuigerzak zoals de kapotte resten zoals hierboven beschreven. Laat de stofzuiger minstens 15 minuten buiten staan vooraleer deze opnieuw te gebruiken met een nieuwe stofzuigerzak. Ventileer gedurende enkele dagen steeds goed de ruimte nadat je de stofzuiger opnieuw hebt gebruikt;
- was je handen grondig na het opruimen;
- ventileer de ruimte nog goed gedurende enkele dagen.
Terug naar boven
Elektromagnetische straling
Naar aanleiding van bezorgdheden rond te hoge elektromagnetische velden rond spaarlampen, heeft het Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek (VITO) in opdracht van het departement Leefmilieu, Natuur en Energie van de Vlaamse overheid onderzoek gedaan. Op een afstand van 10 cm is de blootstelling steeds lager dan het referentieniveau van de Internationale Commissie voor Bescherming tegen Niet-ioniserende Straling (ICNIRP), en zijn er géén gezondheidseffecten te verwachten.
Terug naar boven
UV-straling
Enkel bij het gebruik van “open” spaarlampen op zeer korte afstand van het lichaam (≤ 30 cm) gedurende meer dan 1 uur per dag zou de blootstelling aan UV-straling te intens kunnen zijn, vergelijkbaar met het zonlicht op een zomerse dag. Voor mensen met bepaalde huidaandoeningen, zoals Lupus, zou dit mogelijk hun bestaande problemen kunnen doen toenemen. Verder dan 30 cm is de blootstelling heel erg laag en onschadelijk. Bij het gebruik van een tweede omhulsel, dat de buizen verbergt, is de blootstelling betreffende UV straling veilig, ongeacht de afstand.
Terug naar boven