Algemeen betekent preventie dat men op voorhand iets doet om problemen achteraf te voorkomen.
De preventieve gezondheidszorg kan dan worden omschreven als "het deel van de gezondheidszorg dat maatregelen en acties omvat die tot doel hebben de gezondheid te bevorderen, te beschermen of te behouden" (Vlaams Preventiedecreet).
Er kan onderscheid gemaakt worden tussen drie soorten preventie:
- Primaire preventie: voorkomen dat mensen ziek worden of een aandoening ontwikkelen. Bv. polio-vaccinatie voorkomt kinderverlamming.
Deze primaire preventie is een belangrijk onderdeel van het beleid van de Vlaamse Gemeenschap.
- Secundaire preventie: ziekten en aandoeningen zo snel mogelijk opsporen om een ernstigere ziektetoestand te vermijden.
Bv. borstkankerscreening voor het snel opsporen van borstkanker, in een stadium dat deze nog goed behandelbaar is.
Ook deze secundaire preventie vormt een belangrijk onderdeel van het beleid van de Vlaamse Gemeenschap.
- Tertiaire preventie: voorkomen dat een ziekte zich opnieuw manifesteert of leidt tot nog zwaardere complicaties of de dood.
Bijvoorbeeld: aangepaste levensstijl aannemen na een hartinfarct om te vermijden dat men opnieuw een hartinfarct doormaakt.
Deze tertiaire preventie situeert zich meer op het individuele vlak.