Op deze pagina:
ICD: Een familie van internationale classificaties van ziekten
ICD staat voor "International Classification of Diseases", of "Internationale Classificatie van Ziekten". De ICD is de internationale standaard van diagnostische classificatie voor algemene epidemiologische doeleinden. Die classificatie was oorspronkelijk alleen bedoeld voor het klasseren van de doodsoorzaken en heeft al meer dan een eeuw geschiedenis achter de rug. Met de jaren werd ze uitgebreid en aangepast. De Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) speelt sinds haar oprichting in 1948 een coördinerende rol bij het tot stand komen van de officiële revisies. De laatste, tiende revisie (ICD-10), werd door de WGO tussen 1992 en 1994 in het Arabisch, Chinees, Engels, Frans, Russisch en Spaans gepubliceerd.
In de laatste decennia ontstond een familie van aan ICD verwante classificaties, want ondanks aanzienlijke uitbreiding bij de negende revisie, bleek de oorspronkelijke basisclassificatie vaak niet gedetailleerd genoeg voor uiteenlopende specialismen en doeleinden. De ICD-familie bevat nu drie referentieclassificaties, een aantal afgeleide classificaties en een conceptueel netwerk van een aantal aan de ICD gerelateerde publicaties.
De 3 referentieclassificaties zijn officiële WGO-publicaties:
- "International Classification of Diseases" (ICD): ziekten en met gezondheid verband houdende problemen
- "International Classification of Functioning, Disabilty and Health" (ICF): functies, anatomische eigenschappen, activiteiten, participatie, externe factoren
- "International Classification of Health Interventions" (ICHI): ingrepen en procedures (in ontwikkeling)
Voorbeelden van classificaties die afgeleid zijn van de oorspronkelijke basis-ICD zijn de "Internationale Classificatie van Ziekten voor Oncologie" (ICD-O-3) voor gebruik in de kankerregistratie en kankerpathologie en de "Internationale Statistische Classificatie van Ziekten - 9e Revisie- klinische modificatie" (ICD-9-CM) die gebruikt wordt voor de registratie van hospitaalverblijven in België.
Een ICD gerelateerde classificatie is de "International Classification of Primary Care" (ICPC-2) voor gebruik in de huisartsgeneeskunde.
Wij verwijzen op deze website voornamelijk naar de volgende ICD-classificaties:
- ICD-10: officiële Nederlandse benaming: "Internationale Statistische Classificatie van Ziekten en met Gezondheid verband houdende Problemen - 10e Revisie". Door de WGO in het Engels gepubliceerd in 1993, naar het Nederlands vertaald in 1997. Behalve de systematische lijst (deel 1) maken ook de handleiding (deel 2) en de alfabetische lijst (deel 3) integraal deel uit van die classificatie.
- ICD-9: officiële Nederlandse benaming: "Internationale Statistische Classificatie van Ziekten - 9e Revisie".
- ICD-9-CM: "Internationale Statistische Classificatie van Ziekten - 9e Revisie- klinische modificatie", een afgeleide classificatie van de ICD-9, die wordt gebruikt voor de hospitaalregistraties in België.
Verschillende daartoe speciaal opgerichte WGO-instanties werken continu aan het verbeteren en actualiseren van de ICD-10. De resulterende aanpassingen worden "updates" genoemd. Het duurt gemiddeld 2 jaar voor een aanpassing doorgevoerd wordt. De WGO publiceert jaarlijks een lijst van de recente updates in het Engels en de lidstaten worden verondersteld deze te volgen. Vooral aanpassingen in de handleiding hebben vaak belangrijke gevolgen. Meer informatie over het updating proces vindt u op de website van de WGO.
Hier vindt u een Nederlandstalig bestand met de codes voor de hoofdstukken en hoofdcategorieën van de ICD-10 (XLS, 1,13 MB)
Terug naar boven
Het coderen of vertalen van de diagnose of doodsoorzaak naar ICD-codes
De doodsoorzaken worden in België sinds 1998 gecodeerd volgens de ICD-10.
Dat coderen is een ingewikkelde bewerking die naast een medische achtergrond een grondige kennis vereist van de gebruikte classificatie en van de bijhorende internationale regels en gebruiken. Bovendien moeten de updates steeds in het oog gehouden worden.
Wij kunnen trots zijn op ons huidig Vlaams codeerteam, die voor dit werk speciaal werden opgeleid. Door hun jarenlange ervaring zijn zij echte experten geworden. Hun werk is bepalend voor de kwaliteit van de gegevens. Zij contacteren dan ook geregeld certificerende artsen, politie of gerechtelijke instanties in geval van onduidelijkheid of onvolledigheid van een certificaat.
In de ziekenhuizen wordt gecodeerd volgens de ICD-9-CM met behulp van een daarvoor speciaal gecommercialiseerd Amerikaans programma.
Terug naar boven
Belangrijke verschillen tussen de ICD-9 en de ICD-10
Tot 1997 werden de doodsoorzaken in België gecodeerd volgens ICD-9. Vanaf 1998 en gelijktijdig met het invoeren van het nieuwe formulier voor de aangifte van een overlijden gebruikt België ICD-10. Er zijn echter verschillen tussen de 2 classificaties, waardoor de trends in de tijd voor sommige doodsoorzaken een duidelijke breuk vertonen tussen 1997 en 1998.
De federale MKG-registratie maakt nog altijd gebruik van een afgeleide van de ICD-9, ICD-9-CM, klinische modificatie. Voor het vergelijken van hospitalisatiecijfers na 1997 met sterftecijfers gelden dan ook dezelfde bemerkingen als voor het vergelijken van sterftecijfers voor en na 1998.
De verschillen tussen ICD-9 en ICD-10 zijn van die aard dat de WGO zich nooit gewaagd heeft aan het omzetten van de ene code naar de andere. Noodgedwongen wordt voor die omzetting toch overal naar oplossingen gezocht. Daarvoor bestaat echter geen internationale standaard. Waar dit op deze site van toepassing is, wordt daarom de ICD-9-code meegegeven zodat het duidelijk is hoe de cijferreeksen tot stand zijn gekomen.
Belangrijke verschillen tussen ICD-9 en ICD-10 en hun invloed op de interpretatie van de doodsoorzaken
| Aandoening/gebeurtenis |
Beschrijving |
| Hart- en vaataandoeningen |
De overschakeling van ICD-9 naar ICD-10 en het invoeren van de nieuwe certificaten, bracht een aanzienlijke wijziging met zich mee voor het coderen van een overlijden door aandoeningen van het hart- en vaatstelsel. De totale sterfte door hart- en vaataandoeningen is slechts licht beïnvloed door de nieuwe codering (lichte stijging), maar binnen deze grote groep is er wel een duidelijke verschuiving van onduidelijk omschreven hartaandoeningen en hartfalen naar ischemische hartziekten en hypertensie. |
| Verkeersongevallen - Vervoersongevallen |
De overschakeling van ICD-9 naar ICD-10 bracht een aanzienlijke wijziging met zich mee voor het coderen van een overlijden door vervoersongeval. In de vroegere classificatie stonden in de hoofdcodes het "belangrijkste" betrokken voertuig en de ongevalsituatie (in of buiten het verkeer) centraal en werden 3 grote ongevalgroepen onderscheiden:
- verkeersongevallen met motorvoertuigen (E810-E-819);
- niet-verkeersongevallen met motorvoertuigen (E820-E825);
- ongevallen met andere wegvoertuigen binnen of buiten het verkeer (E826-E829).
De status van het slachtoffer zelf kwam pas in een subcodering (een vierde cijfer) tot uiting. De nieuwe classificatie gooide de redenering om: in de hoofdcodes staan nu het slachtoffer (type weggebruiker) én zijn tegenpartij of obstakel centraal en komt de ongevalsituatie pas aan bod in de subcodering. Het aantal ongevalgroepen nam daarmee toe tot 9 en is gebaseerd op het type slachtoffer:
- voetganger,
- wielrijder,
- motorrijder,
- inzittende van een driewielig motorvoertuig,
- inzittende van een auto,
- inzittende van een bestelwagen,
- inzittende van een vrachtwagen,
- inzittende van een bus,
- overige vervoersongevallen te land.
Het uitfilteren van alle codes en subcodes in de nieuwe classificatie om tot overeenstemming te komen met de vroeger gebruikte indicator "verkeersongevallen met motorvoertuigen" is tijdrovend en complex en levert geen exacte overeenstemming op doordat een aantal categorieën werden afgesplitst of nieuw zijn. Daarom werd besloten om voortaan de ICD-10 hoofdgroep "vervoersongevallen te land" als indicator te hanteren. Die aanpassing leidt tot een overschatting van het aantal verkeersongevallen "in strikte zin", aangezien er ook een (gering) aantal ongevallen buiten de verkeerssituatie in vervat zijn (o.a. ongevallen met voertuigen op bedrijfsterreinen). De vroegere indicator daarentegen hield een onderschatting in, aangezien de dodelijke slachtoffers van verkeersongevallen waarbij geen motorvoertuig was betrokken, er niet in vervat waren.
|
Terug naar boven
Ischemische hartziekten: Hartziekten veroorzaakt door een verminderde bloedtoevoer naar de hartspier zelf. De verminderde bloedtoevoer is meestal een gevolg van een vernauwing van de slagaders.
ICD-10: International Classification of Diseases, tenth revision
ICD-9-CM: International Classification of Diseases, ninth revision, clinical modification