Op deze pagina:
Doel van het actieplan
Het Vlaams actieplan inzake tabak, alcohol en drugs (PDF, 209 kB) is opgemaakt om de gezondheidsdoelstelling te realiseren en zo de gezondheidsschade door tabak, alcohol en drugs te verminderen. Dat kan alleen door het gebruik van die middelen op bevolkingsniveau te doen dalen. Op individueel niveau streven we ernaar dat:
- mensen niet beginnen met gebruik;
- het eerste gebruik zolang mogelijk wordt uitgesteld;
- mensen die al hebben gebruikt dat niet regelmatig gaan doen;
- mensen die al regelmatig gebruiken, stoppen met gebruiken;
- mensen die al gebruiken de schade bij zichzelf en hun omgeving zo veel mogelijk beperken.
De concrete invulling van die doelstellingen verschilt van middel tot middel.
Terug naar boven
Inhoud van het actieplan
Het plan groepeert de verschillende maatregelen en strategieën waarlangs het Vlaamse preventiebeleid rond die thema's verder zal worden uitgebouwd, van 2009 tot en met 2015. Het actieplan bestaat uit 3 grote delen:
- een beleidsvisie,
- een overzicht van sectoren en doelgroepen,
- een pakket van 7 krachtlijnen.
Beleidsvisie
Om te komen tot een daling van het aantal gebruikers en een vermindering van de schade als gevolg van middelengebruik kiest Vlaanderen voor een integrale aanpak: het gelijktijdig invoeren van een reeks elkaar ondersteunende maatregelen waarvan de effectiviteit bewezen is. Binnen dat beleid is er ruimte om te diversifiëren naar verschillende doelgroepen en sectoren en worden concrete oplossingen geboden voor zeer verscheiden noden en problemen.
Sectoren en doelgroepen
Om de vooropgestelde gezondheidsdoelstelling te bereiken moet de integrale beleidsvisie in de praktijk gebracht worden binnen verschillende sectoren en bij de verschillende doelgroepen:
- school
- werkplek
- vrije tijd
- gevangenissen
- lokale besturen
- welzijns- en gezondheidswerkers
- gezinnen
- hulpverlening
- voorzieningen voor jongeren met een hoogrisicoprofiel
Krachtlijnen voor actie
Er zijn 2 soorten krachtlijnen:
Structurele krachtlijnen die aangeven aan welke randvoorwaarden voldaan moet zijn:
- Afbakenen van opdrachten en verantwoordelijkheden voor Vlaamse actoren.
- Optimale en doelmatige aanwending van de capaciteit voor uitvoering op het terrein.
- Investeren in registratie, monitoring en effectevaluatie.
Strategische krachtlijnen die aangeven wat er inhoudelijk op het terrein moet gebeuren:
- Impact van de bestaande preventieve acties verbeteren.
- Methodieken rond tabak, alcohol en drugs integreren waar mogelijk.
- Uitbouwen van rookstopbegeleiding en vroeginterventie voor alcohol- en drugproblemen.
- Systematische aandacht voor specifieke doelgroepen (mensen in armoede, etnisch culturele minderheden, gedetineerden) en genderverschillen.
Bij de structurele krachtlijnen wordt telkens aangegeven wie de beleidsverantwoordelijkheid heeft om die acties op te starten. Daarnaast maakt het actieplan ook een inschatting van de budgettaire consequenties.
Terug naar boven
Ontwikkeling en goedkeuring van het actieplan
Voorstelling van het ontwerp van actieplan tijdens de gezondheidsconferentie
Op 23 en 30 november 2006 organiseerde toenmalig Vlaams minister van Volksgezondheid, Inge Vervotte, een gezondheidsconferentie over tabak, alcohol en drugs. Experts, praktijkwerkers en partners uit de samenleving bogen zich over een toekomstvisie die resulteerde in een aantal haalbare en meetbare streefdoelen die in 2015 in Vlaanderen moeten gerealiseerd zijn.
In het voortraject van de conferentie werden de preventiestrategieën gescreend op wetenschappelijke onderbouwing, effectiviteit, kosteneffectiviteit en uitvoerbaarheid. Dat gebeurde in werkgroepen met daarin medische deskundigen, gedragswetenschappers en epidemiologen, maar ook vertegenwoordigers van de belangrijkste preventieorganisaties.
Tijdens de conferentiedagen werden de gezondheidsdoelstelling en strategieën afgetoetst bij een ruimer publiek van organisaties die ze op het terrein moeten uitvoeren.
Uitwerking van een ontwerp van actieplan na de gezondheidsconferentie
In de zomer van 2007 werd, als vervolg op de conferentie, de Vlaamse werkgroep tabak, alcohol en drugs opgericht. Daarin zaten vertegenwoordigers van de belangrijkste actoren op het terrein.
De opdracht van de werkgroep was om
- de resultaten van de gezondheidsconferentie om te zetten in een voorstel van actieplan. Dat actieplan moest ook al aangeven welke middelen nodig zouden zijn voor de uitvoering.
- de voorstellen af te toetsen bij een ruime groep van betrokken personen en organisaties.
Een consultant van de Universiteit Antwerpen ondersteunde de werkgroep bij die opdracht. Hij was verantwoordelijk voor het contacteren van de betrokken organisaties en het verzamelen van de reacties.
De Vlaamse werkgroep tabak, alcohol en drugs leverde een eerste voorstel van actieplan in begin april 2008. Na bespreking op het kabinet werd een tweede en definitieve versie overgemaakt eind mei 2008. Op basis van dat tweede voorstel werd een definitief actieplan opgemaakt.
Finale goedkeuring van het actieplan
Op 6 maart 2009 keurde Vlaamse Regering het actieplan definitief goed.
Terug naar boven